Artykuły
90 sekund do końca świata
Państwa narodowe są przestarzałe, zbyt nieudolne i słabe, aby stawić czoła wyzwaniom współczesności. W warunkach coraz uboższych zasobów, koncentracji bogactwa w jednych miejscach i niedorozwoju w innych, konfliktów i wojen, wyłaniają się kontury nowego świata. Jesteśmy świadkami powstawania jego zrębów, tylko w pośpiechu nie zwracamy na to uwagi.
...[czytaj więcej]
Daniel SAMOTUS ZBYTEK
Niezmienne przypadłości władzy autokratów
.. Totalitaryzm i autorytaryzm mają antenatów w przeszłości, nawet odległej. Władza sama w sobie była najistotniejsza już dla rzymskich cesarzy. Rządząca elita nie realizuje jakiegokolwiek programu, który mógłby w najmniejszym stopniu zaszkodzić pozycji władcy i jego akolitów. Za wszelką cenę, kosztem…
...[czytaj więcej]
Spór o Jana Pawła II
Refleksje na kanwie burzliwej debaty o postaci Jana Pawła II, kontrowersjach dotyczących kształtowania przez niego spraw Kościoła i wpływu na polską historię przełomu wieków.
...[czytaj więcej]
Lewica wobec przyszłości
Potrzebna nam jest rozmowa, a nawet kłótnia, o stosunek do problemów, przed którymi stoi i zostanie postawiona w przyszłości polska lewica; o ich pełną listę i sposoby ich rozwiązywania. Bez tego lewica będzie zamierać.
...[czytaj więcej]
Cztery wyzwania, z jakimi musi zmierzyć się lewica
Warto mieć swoje idee i plany; kiedy jednak można będzie zacząć je realizować, okaże się, że to nie my ustalimy, co jest w istocie ważne. Życie skoryguje nasze zamierzenia. Trzeba jednak wiedzieć, na rozwiązywanie jakich spraw mamy się przede wszystkim przygotować.
...[czytaj więcej]
Dylematy lewicowej tożsamości
Dziś centralnym zadaniem lewicy jest budowanie i upowszechnianie przekonania o wartości szeroko rozumianej sprawiedliwości społecznej, łączącej harmonijnie postulat sprawiedliwego podziału z postulatem poszanowania i realizowania równych praw dla wszystkich mniejszości. W tak rozumianym projekcie lewicowym istnieje ważne miejsce dla ruchu laickiego.
...[czytaj więcej]
Perspektywy nowej europejskiej polityki wschodniej
Porządek, który najprawdopodobniej wyłoni się po zakończeniu wojny w Ukrainie, cechować będą rywalizacja i rezerwa, nie zaś empatia i chęć porozumienia. Trudno wyobrazić sobie w najbliższych dziesięcioleciach Rosję pasującą do dzisiejszej wizji stosunków międzynarodowych. NATO i UE muszą wypracować nowe strategie, aby chronić interesy bezpieczeństwa ich państw.
...[czytaj więcej]
Krótki esej o pokoju, wojnie i specjalnej operacji
Pokój jest pięknym marzeniem intelektualistów. Co jednak zrobić, jeśli wojnę wywołuje państwo o agresywnych zamiarach, dążące do odtworzenia niegdysiejszej imperialnej wielkości, łamiące wszelkie zasady organizacji stosunków międzynarodowych?
Polemika z autorami, którzy potępiają „każdą wojnę”.
Medytacje wokół książki Henry’ego Kissingera Świat przywrócony. Metternich, Castlereagh i zagadnienie pokoju 1812–1822
Publikacja jest dysertacją doktorską autora, napisaną w 1954 roku, a opublikowaną w wydaniu książkowym trzy lata później. Teraz, po 65 latach, przyszedł czas na jej pierwsze polskie wydanie. Tekst poprzedzają rozważania tłumacza i wydawcy Jana Sadkiewicza, podkreślające, za Schopenhauerem, rolę historii…
...[czytaj więcej]
O niemieckiej (i polskiej) szlachcie Rosji
Wizyta Joe Bidena na Ukrainie, spotkanie z Prezydentem Zełenskim, to nie tylko ważne wydarzenie polityczne, ale też możliwość obserwacji, jak wizyta ta jest konstruowana „pod publiczkę”. Wyjące syreny przeciwlotnicze w Kijowie to prezent, raczej uzgodniony, obrazu dzielnego prezydenta
...[czytaj więcej]
Brońmy Unii, bo tym samym bronimy Polski
Zjednoczona Prawica kroczy drogą nie od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej, tylko odwrotnie – ciągnie nas na europejskie i pozaeuropejskie peryferie. Pogardza europejskimi wartościami nie bacząc, że to zdrada polskiej racji stanu. Choć słyszymy zapewnienia, że nie ma zamiaru wyprowadzać Polski z Unii, to w praktyce krok po kroku tak czyni.
...[czytaj więcej]
Świat bez Putina
Czy bez Europy Rosja może być wielkim mocarstwem? Nie. Z Europy Rosja ciągnęła soki rozwojowe, modernizacyjne. Ale też jej ścisłe związki z Europą, wpływy i kontakty były ważnym atutem jej międzynarodowej pozycji. To się skończyło.
W oczekiwaniu na spotkanie na Alasce przypominamy uwagi znanego politologa sformułowane krótko po wybuchu wojny
...[czytaj więcej]
Wnioski z wojny w Ukrainie: zdolności czy ilość?
Zachęcałbym, aby odejść od retoryki ilościowej na rzecz poruszania się w przestrzeni zdolności, jakim powinny odpowiadać przyszłe siły zbrojne; jak powinien być zaprojektowany system bezpieczeństwa.
Refleksje jednego z najbardziej doświadczonych polskich dowódców po pierwszych 4 miesiącach wojny w Ukrainie. W dużej mierze nadal aktualne!
...[czytaj więcej]
O Europie politycznej (1953)
Publikujemy, po raz pierwszy w języku polskim, tekst przemówienia jednego z ojców-założycieli UE podczas prezentacji projektu traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Polityczną. Przypominając postać wizjonera, znakomitego mówcy, pokazujemy jednocześnie fałsz lansowanej przez polskich eurosceptyków tezy, że integracja była zamysłem stricte gospodarczym.
...[czytaj więcej]
Kilka słów o walorach nauki
Niemal nieznany krótki esej Tadeusza Kotarbińskiego z 1948 roku. Wcześniej ukazał się tylko w wydanej przez Bratnią Pomoc Uniwersytetu Łódzkiego jednodniówce „Trzy Lata Pracy”. Profesor był wówczas rektorem tej uczelni.
Odnaleziony po latach rękopis został w 2020 roku przekazany przez prof. Antoniego Rajkiewicza następczyni Tadeusza Kotarbińskiego na tej funkcji, prof. Elżbiecie Żądzińskiej, oraz przekazany do publikacji redakcji „Res Humana”.
...[czytaj więcej]
Anthony GIDDENS
Państwo opiekuńcze w nowoczesnym społeczeństwie europejskim (2004)
Fragmenty wykładu odnoszącego się do współczesnych wyzwań europejskiego państwa opiekuńczego, wygłoszonego w 2004 r. na konferencji IX Jornada d’Economia Caixa Manresa, odbywającej się na Otwartym Uniwersytecie Katalonii w Barcelonie.
...[czytaj więcej]
Manifest z Ventotene (1941)
Źródła myśli o europejskiej integracji
Fragmenty zarysu projektu europejskiej integracji (opracowanego na dwa lata przed pierwszą myślą Jeana Monnet) autorstwa włoskiego lewicowego intelektualisty Altiero Spinellego we współpracy z dziennikarzem Ernesto Rossim podczas ich internowania przez faszystów na wyspie Ventotene. Tekst przemycili na bibułkach od papierosów.
...[czytaj więcej]