Wiesław Myśliwski

Przez wielu uznawany był za największego polskiego prozaika przełomu wieków. Ceniony przez krytyków, cieszył się popularnością czytelników (jego dzieła wydano w łącznym nakładzie ponad siedmiuset tysięcy), chociaż jego proza, głęboka, gęsta, refleksyjna, nie należy do najłatwiejszych, a sam pisarz był jak najdalszy od autopromocji.

Emancypantka, wolnomyślicielka

Bonnie S. Anderson, amerykańska profesorka specjalizującą się w badaniu historii feminizmu, napisała rzetelną biografię wybitnej Polki, Ernestyny Potowskiej-Rose, która współtworzyła ruch feministyczny w Ameryce w drugiej połowie XIX wieku. Publikacja opiera się na ogromnej liczbie źródeł,  zawiera również wykład pt. W obronie ateizmu wygłoszony w 1861 roku w Bostonie przez Ernestynę Potowską-Rose,.

Jadwiga Staniszkis podsumowana. Uwagi na marginesie „Radykalnej”

„Radykalna” Krzysztofa Katkowskiego, z wyjaśniającym podtytułem – Wszystkie sprzeczności Jadwigi Staniszkis,  nie jest klasyczną biografią. To napisana z pasją opowieść o życiu znanej socjolożki, która już za życia zyskała sobie krajową rozpoznawalność , o jej wyborach intelektualnych, politycznych i życiowych.

Stygmat

Należy docenić iście benedyktyński trud, jaki włożyła autorka w opracowanie liczącego blisko 800 stron tomu, ze szczegółowymi przypisami i indeksem osobowym. A także za odwagę podjęcia karkołomnego zadania prezentacji życia i działalności swoich bohaterów na tle wydarzeń historycznych – skomplikowanych i tak różnie interpretowanych w zależności od opcji ideologicznej i politycznej.

Emancypantka, wolnomyślicielka

Bonnie S. Anderson, amerykańska profesorka, specjalizująca się w badaniu historii feminizmu, napisała rzetelną biografię Ernestyny Potowskiej-Rose, wybitnej Polki, która współtworzyła ruch feministyczny w Ameryce w drugiej połowie XIX wieku. Publikacja zawiera również wykład pt. W obronie ateizmu wygłoszony w 1861 roku przez E.Potowską-Rose, który był rozpowszechniony w formie broszury w środowiskach amerykańskich i angielskich wolnomyślicieli.

Pamięć, saksofon i poszukiwanie siebie

Wielka sztuka ożywa w nowych odczytaniach i interpretacjach. Wspominając Wiesława Myśliwskiego, przywołuję na pamięć wystawianą m.in. w w Teatrze Narodowym sztukę „Saksofon”, jedną z pierwszych znaczących prób przełożenia powieści Myśliwskiego na język teatru.

Nikt nie wie, kiedy umarł cesarz

Kanclerz Druid zrobił kilka kroków w kierunku stołu, całkiem zapomniawszy, gdzie i przed kim się znajduje, i nagle z przerażeniem zobaczył, że twarz Baltazara Pierwszego zasnuta jest pajęczyną, a pod jego łokciami ciemnieje mokra plama. Miał przed sobą trupa. Cesarz był martwy. Nogi ugięły się pod Druidem i nieprzytomny upadł na purpurowy dywan.

Kłopot z historią

Dobrze, że ta książka się ukazała. Po latach deprecjonowania, wręcz wymazywania blisko pół wieku z historii Polski, autorzy tomu starali się przywrócić PRL należne jej miejsce w narodowych dziejach.

Opowieść o Albanii

„Hotel Dajti” reportaż polityczny o Albanii czasów dyktatury Hoxhy pióra najwybitniejszego polskiego albanisty, politologa i tłumacza, ambasadora Marka Jeziorskiego.

Między kloszardem a Marią Szaloną

Poezja Jana Stępnia sytuuje się na osobnym torze współczesnej poezji polskiej, daleko od mód, strategii autopromocyjnych i eksperymentów formalnych podporządkowanych efektowi. To poezja, która nie chce błyszczeć erudycją ani formalną wirtuozerią; przeciwnie – konsekwentnie wybiera drogę prostoty.

Książka będąca antidotum

Wszyscy w wędkarskim światku doskonale wiedzą, kim jest redaktor Marek Szymański. Wędkarz, przewodnik, wielki autorytet. Marek spędził kilkadziesiąt lat swojego życia na wodzie, więc każde jego słowo ma walor osobistego ogromnego doświadczenia i przeżytej przygody.

Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest

Wiersze zaprzyjaźnionego z “Res Humana” poety (a także prozaika, dramaturga, satyryka, autora słuchowisk radiowych i tekstów piosenek) Grzegorza Walczaka, dokumentujące jego metafizyczne zmagania z Transcendencją, wybrane z bogatego zbioru o tej tematyce, który od dawna składa on z myślą o publikacji w postaci odrębnego tomiku.

Warmiacy

Wilengowska tą książką uczyniła z Warmii, jej języka i obyczajów strukturę żywą, wartą utrwalenia. Każdy, kto ją przeczyta, nie pomyli Warmii z Mazurami, zapamięta warmińskie miasta. Nie powie, że Olsztyn to Mazury.

Igor Newerly i lewicowa tradycja literacka

W swojej integralności artystycznej, z rozległością perspektyw poznawczych w widzeniu wszystkich barw nieludzkiego wieku dwudziestego, ze swoją tożsamością literacko-stylistyczną i znaczeniową, dzieło prozatorskie Newerlego jest i dla naszej teraźniejszości nadal aktualnym i ważnym niezmiernie ogniwem humanistyczno-lewicowej polskiej tradycji literackiej.

Od katastrofizmu do future-war fiction

Czy future-war fiction, względnie nowy w polskiej literaturze podgatunek z pogranicza fantastyki, powieści politycznej, historycznej i fikcji wojennej, jest odmianą katastrofizmu, który tak płodnie zapisał się w historii naszej literatury i był dramatycznym krzykiem, ostrzegającym przed katastrofą wojenną?

Wypromowany prorok czy guru światowej rewolucji proletariackiej?

Uwagi o książce Krzysztofa Iszkowskiego Idol. Życie doczesne i pośmiertne Karola Marksa. Jest ona erudycyjną biografią opartą na obszernym materiale źródłowym, ale też wskazuje na ogólniejsze, aktualne związki i przemiany dotyczące recepcji twórczości Marksa i form obecności marksizmu w życiu intelektualnym i politycznym Polski i świata.

Trzy upadki na cztery łapy

Fragment najnowszej książki Andrzeja Żora, wydanej w 2025 roku w serii „Biblioteka RES HUMANA”. Pozycja celowo ukazała się w niewielkim nakładzie – była przeznaczona dla stosunkowo wąskiego kręgu odbiorców: bliskich Przyjaciół Autora. Ograniczenie grupy potencjalnych czytelników do hermetycznego grona umożliwiło bardziej osobisty charakter zwierzeń.

O Hansie Hellmucie Kirście

Kirst jest autorem, który jako jedyny z niemieckich powojennych pisarzy przyznawał się do swojej nazistowskiej przeszłości i osobliwej fascynacji Hitlerem (gdy ten sprawował władzę). I napisał chyba wszystko o jego zbrodniach i hitlerowskich Niemczech. W tym także o tym, jak rodziła się w III Rzeszy przemoc i zbrodnia, jak naziści dochodzili i umacniali swoją władzę, chcąc zawładnąć światem.

Refleksje z lektury Listów z Ziemi Marka Twaina

Swoje pełne szyderstwa i irytacji antyreligijne teksty Twain pisał jednak do szuflady, a i spadkobiercy mieli wątpliwości, czy je publikować. Opublikowane zostały ponad 50 lat po jego śmierci (1962).

Hotel Ukraina

Przypominamy wiersz sprzed 12 lat (będący reakcją na wydarzenia Majdanu) autorstwa Bohdana Zadury, poety, pisarza i tłumacza literatury ukraińskiej, gdyż naszym zdaniem proroczo pasuje do narastających dzisiaj w Polsce resentymentów ukraińskich. W papierowym wydaniu pisma zamieściliśmy go nie na stronach z poezją, lecz w dziale „Niebezpieczny świat”.

Po prostu ANDRZEJ FOGTT!

Fogtt miał sen „aby do techniki malowania obrazów zastosować pole magnetyczne”. I tak powstał nowy cykl pod nazwą Przestrzeń Energetyczna. Artysta malując obrazy dodaje do farby stalowy pył F804, by nastąpiła reakcja w polu magnetycznym. Obrazy mają wykwity, które tworzą unikalną, jakby kosmiczną formę. Są awangardowe nie tylko w skali polskiej sztuki.

Narodowy komunizm po polsku

Nakładem „Krytyki Politycznej” ukazała się książka P.Machcewicza „Narodowy komunizm po polsku. „Partyzanci” Moczara”.  Wydarzenia 1968 r. skłaniają do pytania o to, dlaczego stosunkowo liczne grupy społeczeństwa poparły antysemickie ataki.

Wspólnota

Jesteś cholernym gołodupcem, którego moja żona traktuje jak pieska: udaje, że się opiekuje, kupuje smakołyki, nowe kubraczki i sadza na kanapie jak pieprzoną zabaweczkę. Bo tym jesteś dla niej: zabaweczką! Ale za chwilę twoja atrakcyjność mocno zblednie… Doskonale znam ten cykl: od fascynacji do znużenia. A potem poszukiwanie nowych podniet. To tylko nuda, nic ponadto…

Debil i Alfons

Opowiadanie, forma literacka społecznie nieobojętna

Czytanie książki drukowanej jest interakcją osobistą, indywidualną. Tu możemy sami stwierdzić, jak daleko patriotyzm odbiega od ksenofobii, a tolerancja to wartość, która działa w obie strony. Mamy szansę odczuwać głębiej i szerzej, mamy czas i miejsce na refleksję. W przeciwieństwie do demonstracji na ulicy, na widowni stadionu czy na schodach kościoła.

Wiele hałasu o nic

Wystawa Nasi chłopcy, otwarta 11 lipca w Muzeum Gdańska, wywołała wściekły wrzask części środowisk na prawicy. Pokazanie losów mieszkańców Pomorza Gdańskiego wcielonych do armii III Rzeszy wrzaskliwi patrioci uznali za uczuć narodowych szarganie. Historia jest taka, jaka była. Dobrze, że pokazano ten mało znany fragment polskich dziejów.

Duży Książę

Przede mną stał mężczyzna. Miał bladą, smutną twarz o szlachetnych rysach.
– Nie poznajesz mnie? – spytał, wyciągając dłoń.
– Masz głos bardzo podobny do Małego Księcia – odpowiedziałem zaskoczony, ściskając jego delikatną dłoń.
– Przecież to ja – próbował się uśmiechnąć. – Kiedyś byłem Małym Księciem, a teraz – jak widzisz – jestem Dużym Księciem.

Tewje Mleczarz zagnieździł się w Kopkach

Jeszcze jeden dość swobodny stylistycznie literacki szkic-esej na temat teatralny, jaki się nasunął Autorowi pod koniec tegorocznych wakacji.

Ucieczka Colombiny

Nieopublikowana dotąd proza Andrzeja Zaniewskiego, prozaika i poety, autora zbiorów wierszy i kilkunastu powieści, z których największą sławę przyniosła pisarzowi powieść Szczur (1995). To początkowy fragment powieści Ucieczka Colombiny, stanowiącej trzeci tom przygotowywanej do druku sagi Commedia dell Morte.

Wiersze

Wspólną cechą nowych wierszy Marka Wawrzkiewicza jest klasyczny wzorzec: są rymowane i nawiązują do przebrzmiałej już tradycji. „Mój dom jest stary i staromodny – podkreśla Autor. – Staromodny jak rymowany wiersz”.

Sancho Pansy wędrówka przez współczesność

Ta książka sprawia wrażenie obrazu jak u impresjonistów – namalowana lekkimi, miękkimi pociągnięciami pędzla, dotknięciami; składa się z rozsypanych punkcików i kresek, a dopiero gdy spojrzy się z odpowiedniego dystansu, pokazuje maestrię pióra i życiową mądrość autora.

Okiem dramatopisarza, podpatrywacza scen naszych

Już bez popisowej retoryki z mojej strony, gdyż i tak za bardzo się wżyłem w opisywany obraz, zapominając, że nie pisarzem tu jestem, jeno felietonistyczno-recenzyjnym pisarczykiem, który winien na zimno, bardziej uczenie rzecz referowaną traktować, powiem, że brawo biłem twórcom i wykonawcom szczerze, a nie tam z jakiejś elegancji czy dobrego obyczaju.

Miłość jako forma istnienia

Miłość cielesna – gdy jest świadoma, wolna od lęku, od przymusu, od maski – staje się jedną z najczystszych form spotkania. Spotkania nie tylko dwóch ciał, ale dwóch obecności. Dwóch dusz, które zrzucają zasłony, zdejmują zbroje, i stają przed sobą – bez retuszu, bez dekoracji. Nagość ciała to wtedy tylko zapowiedź większej nagości – tej, która dotyczy istnienia.

Kala KAAL: Polska Moja

Leszek Szerepka: Trzy wiersze

Leszek Szerepka (ur. 1964) – polski historyk i literat; w latach 1998-2015 – w służbie dyplomatycznej, m.in. ambasador RP w Białorusi. W swoim dorobku, obok prac naukowych i memuarystycznych, ma także powieści: Ukraiński gambit (2019) i Białoruski snajper (2021)

Null

Opowiadającą o toczącej się w Ukrainie wojnie o przetrwanie niepodległego państwa trzeba koniecznie przeczytać. Powieść Twardocha jest z pewnością wydarzeniem literackim i mam nadzieję, że tak zostanie odnotowana przez wiernych jego talentowi Czytelników.