Artykuły
Józef Rurawski, Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Jarosław Górski i ja…
Książkę czyta się niemalże jak najbardziej sensacyjną z sensacyjnych powieści samego Dołęgi-Mostowicza.
...[czytaj więcej]
Kotarbiński a marksizm
Przekonania Kotarbińskiego były zawsze bliskie lewicowym ideałom. Pomiędzy jego dążeniem a projektem klasyków marksizmu istniała zbieżność, choć sposób, w jaki zamierzali to osiągnąć, był diametralnie odmienny. Z marksizmem naukowym Kotarbińskiego łączyło wiele, miał natomiast stosunek wyraźnie negatywny do jego nurtu walczącego (marksizmu-leninizmu).
...[czytaj więcej]
Odpowiedzialność za zmianę klimatu
Zmiana klimatu jest problemem globalnym, który może być rozwiązany jedynie na poziomie świata. Jednakże, ponura rzeczywistość jest taka, że mimo podejmowanych od ponad 30 lat działań, zmierzających do ograniczenia gazów cieplarnianych emitowanych w wyniku działalności człowieka, globalna ilość tych gazów wyrzucanych do atmosfery stale rośnie.
...[czytaj więcej]
Europa i Polska w powojennym świecie
Polska, Unia Europejska, NATO muszą przygotować się na okres ochłodzenia w stosunkach europejskich i koniec czasów dywidendy pokoju. Trzeba nastawić się na politykę odstraszania i powstrzymywania. Wyczerpana Rosja nie będzie mogła ani chciała atakować kolejnych krajów, a już zwłaszcza członków NATO. Będzie jednak próbowała odtwarzać swój potencjał.
...[czytaj więcej]
Media publiczne – szkic do reformy
Media publiczne uzależnione przez formację polityczną, ideologię czy religię prezentują jednostronną wizję świata, antagonizują społeczeństwo i zwykle służą władzy autokratycznej lub wspierają budowę takiej władzy. Zasady prawa strzegące niezależności mediów były przez lata niekorzystnie zmieniane, by za czasów rządów PiS zupełnie przestać obowiązywać.
...[czytaj więcej]
Scena polityczna po wyborach samorządowych
Wybory samorządowe – wbrew większości sondaży – nie przyniosły zasadniczych zmian na scenie politycznej. Pod pewnymi względami były powtórzeniem wyborów parlamentarnych z 2023 roku (pierwsze miejsce PiS, ale większość uzyskana przez koalicję demokratyczną; wyraźny podział na miasto i wieś oraz jeszcze wyraźniejszy wpływ wykształcenia na wybór opcji politycznej).
...[czytaj więcej]
Dyplomata czasu Przełomu
Biografia Adama Kobierackiego odzwierciedla historię najnowszą naszej dyplomacji, wszystkie jej wzloty i wstydliwe stronice.
...[czytaj więcej]
Unia jest skuteczniejsza niż kiedykolwiek. Ale czy wystarczająco skuteczna?
„Odpowiedź na stojące przez Unią Europejską wyzwania będzie polegała na jeszcze mocniejszej integracji”.
Były premier mówi o kondycji i przyszłości UE. Rozmowa z 4.04.2024 r.
...[czytaj więcej]
Unia Europejska powinna zacząć poważnie rozmawiać o rozwijaniu wspólnej polityki społecznej
Zapis wystąpienia na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Zaletą Unii jest równoważenie sprawności gospodarczej ze sprawiedliwością społeczną
Perspektywy dalszego rozwoju Unii Europejskiej najkrócej mógłbym ująć w następujący sposób: albo stanie się ona bardziej socjalna, albo nie będzie jej wcale. Jest to ważna przestrzeń rozwijania norm socjalnych, stosunków pracy i polityki społecznej.
Zapis wystąpienia przewodniczącego OPZZ na konferencji „Res Humana” 8 maja 2024 r.
...[czytaj więcej]
Problemy pracowników migrujących na otwartym europejskim rynku pracy
Ponieważ zadaniem Unii jako wspólnoty jest zagwarantowanie uczciwych warunków zatrudnienia pracownikom – jako fundamentowi europejskiego rynku pracy – potrzebne są struktury doradztwa i wsparcia, najlepiej finansowane z budżetu Komisji Europejskiej. Istniejąca struktura wsparcia dla pracodawców (Enterprise Europe Network) powinna mieć swoje lustrzane odbicie.
...[czytaj więcej]
Przyczyny protestów w Europie były całkowicie różne
Zapis wystąpienia na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Komunikaty
Głosy w dyskusji na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Relacje państwo – Kościół po wyborach parlamentarnych 15 X 2023 r. Perspektywy, szanse ulepszeń
Dyskusja o tym, czy w powyborczej rzeczywistości da się ułożyć na nowo obszar stosunków między Rzecząpospolitą a Kościołem Rzymskokatolickim.
...[czytaj więcej]
Personalizacyjna funkcja rodziny w technicyzującym się świecie
Rodzinie przypada ważna rola wychowania osobnika w duchu poszanowania innych ludzi i środowiska przyrodniczego. Jest ona dzisiaj coraz częściej postrzegana jako miejsce, w którym poszukuje się lekarstwa na niedogodności życia, które są wywołane przez kryzys zaufania, poczucie wyobcowania, coraz częściej wybuchającymi konfliktami zbrojnymi i wojnami.
...[czytaj więcej]
Dlaczego trzeba badać finansjalizację?
Postępująca finansjalizacja czyli dominacja sektora finansowego, któremu bardziej opłaca się inwestować w aktywa finansowe niż w gospodarkę, zagraża dobrostanowi społecznemu, a w dalszej perspektywie może przyczynić się zastąpienia demokratycznych społeczeństw rynkowych jakąś nową odmianą despotii, tym razem kapitalistycznej.
...[czytaj więcej]
Mirosław CHAŁUBIŃSKI
Nie nasz papież. Sporów o Jana Pawła II ciąg dalszy
Książka może leczyć z polonocentryzmu i nacjocentryzmu, uświadamiać, że w odbiorze różnych postaci można przyjmować odmienne perspektywy.
...[czytaj więcej]
Wyrzucane pieniądze, czyli konsekwentne osłabianie Polski
Co zrobić, by w końcu doczekać się władz merytorycznie, kompetencyjnie i mentalnie przygotowanych do służby publicznej, oddanych mieszkańcom, małym ojczyznom i całej polskiej wspólnocie? Parę odważnych, może nawet obrazoburczych, propozycji, napisanych przez poważanego autora, ale z pozycji zdenerwowanego obywatela.
...[czytaj więcej]
Pożegnanie Ernesta Brylla (1.03.1935-16.03.2024)
Wspomnienie o ważnej postaci polskiej literatury pióra krytyka, jednego z redaktorów „Res Humana”.
...[czytaj więcej]
Samorząd – same pytania
Samorząd stał się jednym z ogniw tak samo odległego systemu zarządzania państwem, jak rząd czy partie polityczne. Nie bez winy są tu sami samorządowcy. Nie będąc pewni swej siły i popularności podczepiają się pod partie, bo one dają im w kampanii swoje zasoby. Wyborca odbiera wójta, burmistrza, prezydenta jako wysłannika delegowanego do zarządzania jego małą ojczyzną. Ten przestaje być liderem lokalnej społeczności, staje się w niej instytucją zarządczą, trochę jednak obcą.
...[czytaj więcej]
Cywilizacja „Przekroju”, Eile, Urbanek…
„Przekrój”, niezwykły i ogromnie poczytny tygodnik, był jedyny w swoim rodzaju. W zgrzebnej, jak na dzisiejsze wymagania, szacie zewnętrznej puszczał w obieg kultury polskiej nieobecne w innych pismach wiadomości kulturowo-elitarne, odwołując się do nowych prądów w myśli europejskiej i światowej, sztuce i kulturze, do nieznanych jeszcze zjawisk i nazwisk.
...[czytaj więcej]
Odbudowywanie demokracji
Wybory parlamentarne otworzyły drogę do głębokich zmian w polskim systemie politycznym, co bez przesady można nazwać drugą demokratyzacją. Dokonuje się ona w warunkach ostrej walki. Elita PiS nie była przygotowana na przegraną i reaguje na nią w sposób agresywny. Nie ma ani śladu ponadpartyjnej współpracy w reformowaniu państwa. Konieczne jest więc realistyczne rozpoznanie zagrożeń i znajdowanie na nie odpowiedzi.
...[czytaj więcej]
Sto dni Donalda Tuska
Można mieć nadzieję, że zaraz po 7 kwietnia (118. dzień po jego zaprzysiężeniu) czy po ogłoszeniu wyników kolejnych wyborów, premier uzyska tak silną legitymację do przeprowadzenia głębokich rozliczeń, że w pełni przekształci się z kolejnego premiera zapamiętanego dotychczas jako twórcę „ciepłej wody w kranie” w godnego upamiętnienia męża stanu. Czy jest scenariusz alternatywny, jeśli ten plan się nie uda? Los Napoleona i powrót do autorytaryzmu?
...[czytaj więcej]
Rocznice i niepoprawne skojarzenia
101. rocznica śmierci Narutowicza zbiegła mi się z piątą – zamordowania Pawła Adamowicza. Nie mogę opędzić się od skojarzenia, że niebezpieczna pora dla Polaków to nie tylko listopad, a może także i inne miesiące. Bo w ostatecznym rachunku o ich przyszłości zadecyduje zdolność do zrzucenia balastu nacjonalistycznej i wielkomocarstwowej retoryki, a tu kalendarz nie ma wielkiego znaczenia.
...[czytaj więcej]
Otwarty problem „dobrej śmierci”
Wielu agnostyków czy ateistów pozbyło się obawy przed śmiercią oraz odwiecznego lęku przed wizją braku życia wiecznego. Jednak wielu (a być może nawet każdy z nas…) nie wyzbyło się lęku przed samym umieraniem. Bywają życzenia osób starszych proszących o „śmierć estetyczną”. W tym pragnieniu widać wyraźnie pierwotną obawę przed odwiecznymi wrogami godności człowieka – bólem i cierpieniem.
...[czytaj więcej]
Co dalej z Instytutem Poprawnej Przeszłości?
Rozwiązać! Kategorycznie – tak! Instytut Pamięci Narodowej powstał, by kształtować moją tożsamość w duchu narodowej godności. Ustawodawca, powołując ten twór, poddał się emocjonalnemu szantażowi patriotycznego obowiązku, za którym skrywał się nacjonalizm. Manipulacja i kłamstwo to akceptowalne narzędzia, jeżeli cel jest zbożny.
...[czytaj więcej]
Agnieszka Holland i kłopoty z władzą
Agnieszka Holland słusznie uchodzi za wybitną postać w kinematografii polskiej i międzynarodowej. Jednakże prezentacja jej filmów nie wyczerpuje wszystkich kierunków ich intelektualnej zawartości. Do tych najczęściej pomijanych należą wątki filozoficzne obecne w jej twórczości, natura współczesnej cywilizacji, antropologia i psychologia społeczna.
...[czytaj więcej]
Zjednoczone Stany Europy. Marzenie, fikcja czy cel?
Integracja Europy w kierunku powstania państwa Zjednoczone Stany Europy jest dziś warunkiem sine qua non dla wyrównania balansu sił. Silna Europa jest prawdopodobnie brakującym ciężarkiem na wieloramiennej wadze światowego pokoju.
Przypominamy proroczy tekst z marca ub.r., gdy Donald Trump dopiero ubiegał się o prezydencką nominację Partii Republikańskiej.
...[czytaj więcej]
Ludzki umysł polem walki wojny kognitywnej
Od psychologicznej wojna kognitywna różni się wykorzystaniem osiągnięć neurobiologii i neuropsychologii. Jak na razie ogranicza się to do neurolingwistyki oraz do wykorzystania środków psychoaktywnych i broni psychotronicznych. Wizje planujących przyszłe wojny kognitywne strategów sięgają jednak o wiele dalej.
...[czytaj więcej]
75 lat Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka – powróćmy do jej ducha
Dla twórców Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uniwersalizm oznaczał uwzględnienie dorobku filozoficznego różnych kultur na przestrzeni wieków i tysiącleci historii ludzkości. Obecnie dla Zachodu uniwersalizm oznacza kulturę i dorobek filozoficzny Zachodu jako źródła wartości, które powinny być (najlepiej bez dyskusji) akceptowane przez resztę świata.
...[czytaj więcej]
Pożegnanie z węglem. Czekając na sprawiedliwą transformację
Wielkopolska Wschodnia, jako pierwszy z sześciu regionów węglowych w kraju, zaczęła systemowo planować proces odchodzenia od węgla. Ok. 1,8 mld zł ma popłynąć z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, wspierającego obszary węglowe borykające się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi.
Pierwszy reportaż na naszych łamach.
...[czytaj więcej]
Uri Huppert, jakiego znałem
W domu Huppertów spotkałem się z otwarciem na odmienne poglądy. Obciążony schematyzmami w pojmowaniu historii i dziedziczonymi kompleksami, poznałem ludzi, którzy byli świadkami tego wszystkiego, o czym owe schematy czy kompleksy nie miały zielonego pojęcia. Zacząłem łapczywie słuchać opowieści o świecie zaginionym i zapomnianym oraz o świecie współczesnym, którego nie znałem.
...[czytaj więcej]
Gdzie rządzi siła, tam prawo jest bezsilne
Można wskazać wiele obszarów niszczącej siły państwa. Jednym z nich jest rekcja na nieuregulowane przekroczenia granicy. To zjawisko trafiło na kompletnie nieprzygotowane instytucje, na brak polityki migracyjnej i dążenie do tego, by siła zastąpiła prawo.
Pełne goryczy refleksje byłej zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich.
...[czytaj więcej]
Dopiero wtedy, gdy otyła kobieta zaśpiewa
Przypominamy analizę sytuacji przedwyborczej w USA sprzed kilku miesięcy. Nie tylko po to, by wykazać jej generalną trafność (nawet jeśli autorka zakładała raczej udział Joe Bidena), ale i dla przypomnienia mechanizmów rządzących procesem elekcji prezydenta USA. W każdym razie „it ain’t over till the fat lady sings”, czyli do momentu, gdy policzone zostaną głosy elektorskie.
...[czytaj więcej]
Jacy jesteśmy? Silne i słabe strony społeczeństwa polskiego
Ostatnie osiem lat zdecydowanie zmieniło polskie społeczeństwo. Uczyniło je bardziej obywatelskim – a przez wiele dekad socjologowie i psycholodzy powątpiewali w naszą obywatelskość. 2023 był rokiem spektakularnego przełomu, ale akty protestu pojawiły się już po pierwszych autorytarnych poczynaniach rządzącej prawicy. Dla wielu państwo stało się opresyjne.
...[czytaj więcej]
Radosław MARZĘCKI
Młoda zmiana – O wpływie młodych na wynik polskich wyborów parlamentarnych w 2023 roku
Mając na uwadze dotychczasowe relacje pomiędzy elitami rządzącymi a młodym pokoleniem wyborców, trudno nie ulec wrażeniu, że utrzymanie tego poparcia na stałym i wysokim poziomie będzie poważnym wyzwaniem dla nowej koalicji rządzącej. Sprostanie mu może być jeszcze trudniejsze ze względu na fakt, iż w nowym Sejmie będzie brakowało młodzieżowej reprezentacji. To wyjątkowo zadziwiające.
...[czytaj więcej]