Kupler w Belwederze

Zażarte spory o to, w jakim stopniu nieprawidłowości przy liczeniu głosów wpłynęły na wynik wyborów prezydenckich, nie zmienią faktu, że od 7 sierpnia 2025 nowym prezydentem Rzeczypospolitej będzie Karol Nawrocki, człowiek o niewyjaśnionej, niejasnej przeszłości, a nade wszystko – zupełnie nieprzygotowany do pełnienia jednej z najważniejszych funkcji w państwie.

Amerykańsko-izraelska eskalacja wojny z Iranem

W nocy z 21 na 22 czerwca amerykańskie siły powietrzne przeprowadziły atak na irańskie obiekty jądrowe w Natanz, Isfahanie i Fordo. Oznacza to bezpośrednie zaangażowanie USA w konflikt z Iranem. Oczywistym się staje, że powodem do wojny było nie tylko powstrzymanie irańskiego programu nuklearnego, lecz trwała marginalizacja Iranu jako regionalnego aktora geopolitycznego.

Izraelski atak na Iran – eskalacja

Przyczyn ataku Izraela na Iran należy szukać nie tylko w zamiarze likwidacji irańskiego potencjału nuklearnego, lecz przede wszystkim w izraelskiej i amerykańskiej próbie rekonfiguracji sił w regionie. Eskalacja konfliktu może prowadzić do powstania na Bliskim Wschodzie kolejnego ogniska chaosu i terroru, przerastającego skalą i niszczycielskimi skutkami następstwa inwazji na Afganistan i Irak.

Siła nieczysta

Sprawy ważności tych wyborów w żadnym razie nie można odpuścić. Przejście do porządku dziennego i potraktowanie jej jako incydentu pozostawi ogromną skazę ustrojową, której skutki ciągnąć się będą przez lata. To sprawa najpoważniejsza z poważnych, w przypadku uzasadnionych podejrzeń o oszustwa nawet zaliczana do kategorii przestępstw przeciw Konstytucji.

Wojna Izraela przeciwko Iranowi

Zdalna wojna między Izraelem a Iranem potrwa jeszcze kilka dni. Dotychczas Izrael, wbrew doniesieniom mediów, nie osiągnął zadeklarowanych celów. Najprawdopodobniej Iran nie sięgnie po opcję miażdżącą dla gospodarki światowej i nie zablokuje cieśniny Ormuz. Sytuację komentuje Arif Yunusov – kierownik katedry Studiów nad Konfliktami i Migracjami w Instytucie Pokoju i Demokracji

Izraelski atak na Iran i cień Palestyny

Atak Izraela przeciwko Iranowi może mieć nieprzewidywalne dzisiaj, katastrofalne następstwa nie tylko dla regionu Bliskiego Wschodu. Wyjście Teherenu z układu o nieproliferacji broni jądrowej otworzy realną możliwość uzbrojenia Iranu w broń atomową. Nie można mieć wątpliwości, że naloty izraelskie wprawdzie osłabiły naukowy i przemysłowy potencjal nuklearny Iranu, ale przecież go nie zniszczyły.

Spocznij! Do zadań rozejść się!

Układ sił, jaki jest, każdy widzi. Rząd okazał się solidnie zasiedziały w większości sejmowej i nie wykazuje oznak utraty poparcia. Z tego punktu widzenia ruch premiera Tuska należy uznać za politycznie bardzo dobry — tę rundę ma wygraną. Tyle że tego typu zwycięstwa muszą mieć swoją codzienną kontynuację. Jest to druga, mniej spektakularna, strona medalu.

W sprawie rzecznika

Widzimy koalicję poobijaną, jakby stawała w jakiejś leśnej ustawce. Prezydenta mamy co prawda wybranego, ale nie zaprzysiężonego, o nokaucie z jego strony mowy być nie może. Żeby wymierzać sobie ciosy na zapas? To nie prezydent-elekt dokonuje destrukcji koalicji, ale ona sama, i trwają wytężone spory, czy aby jednak nie wyręczając go w tym przedwcześnie.

W poszukiwaniu wyjaśnień niewytłumaczalnego

Być może tu kryje się rozwiązanie zagadki: polskie społeczeństwo gwałtownie skręciło na prawo – w stronę autorytarnego populizmu. Jak to się stało, że społeczeństwo, które szybko się modernizowało, korzystało z otwartych w UE granic, w czasie względnego dobrobytu i poprawy warunków życia wielu rodzin, dokonało takiego przewartościowania w tak szybkim tempie?

Uwaga! Nadchodzi!

To nie jest tylko walka o prymat jednej z partii w dobrze znanej grze o władzę. Chodzi o poważniejszą sprawę, o wybór ustrojowy i wybór opcji rozwojowej. I jest to spór pryncypialny. Między faszyzmem a demokracją. Udawanie, że sprzeczamy się o lepszą politykę, o lepsze rozwiązania w trosce o dobro ludzi, jest zamazywaniem istoty prawdziwego konfliktu.   

Krajobraz po bitwie

Wnioski płyną dwa. Nie zmienimy preferencji wyborczych bez zmian o charakterze strukturalnym: wieś-miasto; struktura wykształcenia. Ani bez uwzględnienia preferencji pokoleniowych i radykalnych cięć w resortach. Oraz bez zmiany sposobu podejmowania decyzji w gremium rządowym i parlamentarnym. Inaczej trzeba będzie za dwa lata pakować manatki.

Plan „B”

Pierwsze działania liderów obu wielkich obozów politycznych w Polsce nie pozostawiają złudzeń: zaczyna się ostra, dwuletnia walka nie tylko o władzę, lecz o charakter państwa, jego bezpieczeństwo i znaczenie na arenie międzynarodowej. Rządu technicznego ani wcześniejszych wyborów nie będzie, ale Koalicja 15 Października musi się zorganizować na nowo.

A jednak…

Pełne nienawiści wypowiedzi Karola Nawrockiego i Jarosława Kaczyńskiego skierowane pod adresem Donalda Tuska stanowią zapowiedź bardzo złej kohabitacji koalicyjnego rządu z nowym prezydentem. Znając autorytarne nastawienie prezesa PiS i jego współpracowników, można oczekiwać dalszej orbánizacji systemu politycznego i zaostrzenia konfliktów społecznych.

Nie będzie tak dobrze, jak byśmy chcieli, ani tak źle, jak się obawiamy

Ponieważ emocje pod koniec kampanii osiągnęły temperaturę wrzenia, wszystko widzimy w kategoriach zero-jedynkowych. W rzeczywistości jednak w poniedziałek rano świat wcale się nie skończy. Wygra Rafał Trzaskowski albo Karol Nawrocki, to jasne, jeden z tych dwóch. Ale czy dalszy ciąg zdarzeń będzie miał charakter linearny? Na pewno nie.

Kilka uwag do dyskusji na temat prezydenckich wyborów w Polsce

Merytoryczna miałkość prezydenckiej kampanii wyborczej’2025 bierze się stąd, że w Polsce zarówno liczni kandydaci do objęcia tego urzędu, jak i ich elektorat wyborczy w całej swojej masie nie dostrzegają ani granic obszaru działań głowy państwa, ani istotnych różnic między różnymi wyborami powszechnymi: parlamentarnymi, lokalnymi, unijnymi a prezydenckimi.

Dwie Ojczyzny*

Sama myśl o wygranej Karola Nawrockiego burzy mój porządek moralny. W ostatnich dniach opinia publiczna zderzyła się z nowymi szczegółami jego intensywnego życiorysu (szefa IPN!), które każą się zastanowić nad tym, czy ta kandydatura nie upokarza Polaków, niezależnie od ich poglądów i światopoglądu. A jednak politycy PiS bronią jej z wielkim oddaniem.

Na parę dni przed ciszą

Nic nie jest przesądzone, dla wielu ludzi na ostatniej prostej ważne mogą okazać się własne przemyślenia i sądy, którymi niechętnie się dzielą (chyba że w zamkniętym gronie). Czy to oznacza, że nad urną postawią na krzepę Nawrockiego przeciwko gładkości Trzaskowskiego? Nie ma pewności jak to na finale będzie, bo przykład Trumpa podskórnie robi swoje.

Ostatnia debata

Trzaskowski był na musiku, co utrudniło mu swobodę wypowiedzi. Wyszedł jednak z tej konfrontacji zwycięsko. Nie był to nokaut, ale przewaga Trzaskowskiego wydaje się wyraźna. Kilka ciosów wstrząsnęło przeciwnikiem. Wydaje się, że ta debata powinna zahamować, optymiści powiedzieliby nawet, odwrócić trend spadkowy w notowaniach kandydata demokratycznego.

No pasarán (?)

Nie chodzi więc o to, że Trzaskowski może przegrać te wybory. Mam zresztą nadzieję, że je finalnie wygra, bo wierzę, że Polacy nie wybiorą sobie na prezydenta aż tak skrajnego polityka jak jego rywal. Jednak fakt pozostaje faktem: połowa dorosłych obywateli Rzeczypospolitej jest gotowa aktywnie, kartką wyborczą, poprzeć radykalnie prawicową ideologię.

Przed drugą turą

Stawka tych wyborów jest bardzo wysoka. Tylko wygrana Trzaskowskiego uchroni Polskę przed przewlekłym kryzysem politycznym wynikającym z blokowania inicjatyw rządowych przez prezydenta reprezentującego wrogą opozycję. Jeśli Nawrocki wygrałby wybory, nie będziemy mieli przyjaznej współpracy, lecz zaciekłą walkę dwóch wrogo nastawionych ośrodków politycznych.

Refleksje po pierwszej turze

Koalicja 15 Października nie wytworzyła wewnątrz siebie partnerskiej więzi, która pozwoliłaby jej uczestnikom zrozumieć istotę realnych zagrożeń w obecnym układzie sił politycznych w Polsce i na świecie. Nie potrafiła zidentyfikować grożącego polskiej demokracji niebezpieczeństwa, jakimi są rządy nacjonalistycznej prawicy, a nawet faszyzacja życia społecznego.

O wyborach, no bo o czym

Sprawowanie najwyższego urzędu to poważna sprawa. Wymaga starannego przygotowania i kompetencji. To przymioty ważniejsze niż uroda, elokwencja czy okazałość. Zanim więc postawimy X przy nazwisku jednego z nich, spróbujmy pokusić się o ocenę posiadanego zasobu kompetencji. Kilku poprzedników nie przyniosło nam chluby. Obyśmy nie pomylili się i tym razem.

W kwestii podpisów

Dzień po I turze nie jest dziś łatwy, bo mamy zwycięstwo Trzaskowskiego, ale też całkiem realne widoki na jego przegraną w turze drugiej. Nie ma on z czego dobrać, taka jest niestety powszechna opinia, w przeciwieństwie do boksera Nawrockiego, którego naturalnym rezerwuarem jest wysokie poparcie udzielone Mentzenowi, Braunowi i proprawicowemu drobiazgowi.

Kto wygrał w Stambule?

Wiadomo było, że zaproponowane przez Moskwę bezpośrednie rozmowy ukraińsko-rosyjskie nie przyniosą żadnego rezultatu, nie mówiąc już o przełomie. Putin je wymyślił tylko po to, by spróbować odwlec ultimatum Europejczyków, poparte przez Trumpa – pewnie oczekując na osobisty kontakt z prezydentem USA. Ale jest zwycięzca – nieoczywisty – tego zamieszania.

Czego dowiemy się w poniedziałek rano

W poniedziałek rano przekonamy się, czy Polska ma twarz młodej kobiety, czy zatwardziałego faszysty. Nie mam wątpliwości, że tę pierwszą. Należymy do zachodnioeuropejskiego kręgu kulturowego, z jego cywilizacją polityczną i wysokim standardem demokracji. Pytanie tylko, czy ludzie o takich poglądach będą chcieli dać im wyraz, jak w październiku 2023 roku.

Dziecięca choroba lewicy

Kohorcie dziesięciu prawicowych kandydatów na prezydenta RP – od liberalnego chadeka Trzaskowskiego po faszyzującego Brauna – lewica przeciwstawiła troje swoich. O dwoje za dużo.

Głos w obronie przedwyborczych debat

W najważniejszej materii – bezpieczeństwa – pretendenci wyraźnie zarysowali alternatywne propozycje. W odpowiedzi na niestabilność Trumpa obóz demokratyczny (najwyraźniej kandydatki lewicowe) stawia na integrację europejską również w obszarze obronności. Nawrocki obstaje przy wkładaniu wszystkich jajek do amerykańskiego koszyka. I nie kryje niechęci do UE.

To nie jest tekst o wyborach

choć to wczorajsza debata stworzyła pretekst do refleksji ogólniejszej natury. A że sama debata była widowiskiem marnym, to i refleksje ogarniają mnie niewesołe.

Pokalany Dzień Zwycięstwa

Dzień zwycięstwa nad faszyzmem, celebrowany w Rosji 9 maja, jest dla wszystkich narodów byłego ZSRR świętem szczególnym, na miarę hekatomby krwi, złożonej przez nie w latach II wojny światowej. Wprzęgnięcie tej daty do bieżącej propagandy wojennej równa się świętokradztwu.

Friedrich Merz kanclerzem Niemiec

Sensacyjne nieuzyskanie przez nowego kanclerza Niemiec większości w pierwszym głosowaniu mogło być tylko wyrazem niezadowolenia części deputowanych z podziału stanowisk w rządzie wielkiej koalicji. Jednakże może to również zapowiadać poważne kłopoty dla Friedricha Merza przy realizacji budzącej kontrowersje polityki migracyjnej i społecznej.

Trójmorze czyli epigonizm w polityce

Prezydent Duda może nawet szczerze wierzyć, że jest inicjatorem koncepcji Trójmorza. Kiedy w 2002 roku po raz pierwszy testowano w praktyce politycznej ten pomysł, Andrzej Duda był nieznanym magistrem prawa na UJ i najprawdopodobniej nie miał pojęcia ani o Inicjatywie Ryskiej, ani o wcześniejszych, przekreślonych przez historię koncepcjach i poprzedzających je sporach.

Za co powinniśmy kochać Bolesława Chrobrego

Premier uwypuklił związki państwa Bolesława I z Zachodem. Przeciwstawił reanimowaną w ten sposób ideę piastowską dominującej od lat idei jagiellońskiej, podkreślającej (obie unie z Litwą i Rusią) wschodni kierunek polskiej polityki. Zagubieni w teraźniejszości nie doceniamy wagi tej deklaracji, a zmienia ona w sposób zasadniczy wektory naszego myślenia.

Pisane na gorąco

Pozostaje zagadką, co skłania kandydatów w rodzaju Maciaka lub Wocha do marnowania czasu i pieniędzy na tak kompromitujące występy. Może trzeba zwiększyć próg poparcia przy rejestracji. Słowa Brauna zostaną zweryfikowane w najbliższych sondażach; jeśli poparcie dla niego wzrośnie, będzie to oznaczać, że ruch neofaszystowski trzyma się w Polsce mocno.

Międzymorze, czasem nazywane Trójmorzem

Nie unikniemy powrotu do kolejnej dyskusji o dziedzictwie historii i o wpływie tego dziedzictwa na kształt współczesnej polityki. Czy w dniach ostrej konfrontacji przedwyborczej spotkanie państw Międzymorza będzie próbą reanimacji idei jagiellońskiej? Do końca prezydentury Andrzeja Dudy pozostało 100 dni i obrady Szczytu są jednym z finalnych jej akcentów.

Odszedł papież Franciszek: Apostolica Sedes Vacans

Papież Franciszek był świetnie wykształconym jezuitą, w swoim zakonnym życiu zgłębiał nauki humanistyczne – filozofię, literaturę, psychologię i teologię. Mówił w kilku językach. Wydarzenia z jego 12-letniego pontyfikatu będą analizowane w przyszłości z różnych perspektyw. Z góry budzą ciekawość te publikacje, które zostaną napisane w Polsce.

Logika walki

Tegoroczne exposé ministra spraw zagranicznych należy czytać w kontekście nie tylko wyzwań międzynarodowych, ale też mając na uwadze, że wygłosił je Sikorski miesiąc przed wyborami prezydenckimi. Publicystyczny i zaczepny charakter exposé dobrze korelował z naturą Sikorskiego, polemisty, fightera i ambitnego polityka.