Artykuły
Problemy pracowników migrujących na otwartym europejskim rynku pracy
Zapis wystąpienia na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Przyczyny protestów w Europie były całkowicie różne
Zapis wystąpienia na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Komunikaty
Głosy w dyskusji na konferencji „Unia Europejska jako wspólnota reguł społecznych i norm socjalnych”, przygotowanej i przeprowadzonej 8 maja 2024 r. przez „Res Humana” na zlecenie posła do Parlamentu Europejskiego Włodzimierza Cimoszewicza i zamówienie Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE
...[czytaj więcej]
Relacje państwo – Kościół po wyborach parlamentarnych 15 X 2023 r. Perspektywy, szanse ulepszeń
Dyskusja o tym, czy w powyborczej rzeczywistości da się ułożyć na nowo obszar stosunków między Rzecząpospolitą a Kościołem Rzymskokatolickim.
...[czytaj więcej]
Personalizacyjna funkcja rodziny w technicyzującym się świecie
Rodzinie przypada ważna rola wychowania osobnika w duchu poszanowania innych ludzi i środowiska przyrodniczego. Jest ona dzisiaj coraz częściej postrzegana jako miejsce, w którym poszukuje się lekarstwa na niedogodności życia, które są wywołane przez kryzys zaufania, poczucie wyobcowania, coraz częściej wybuchającymi konfliktami zbrojnymi i wojnami.
...[czytaj więcej]
Dlaczego trzeba badać finansjalizację?
Postępująca finansjalizacja czyli dominacja sektora finansowego, któremu bardziej opłaca się inwestować w aktywa finansowe niż w gospodarkę, zagraża dobrostanowi społecznemu, a w dalszej perspektywie może przyczynić się zastąpienia demokratycznych społeczeństw rynkowych jakąś nową odmianą despotii, tym razem kapitalistycznej.
...[czytaj więcej]
Mirosław CHAŁUBIŃSKI
Nie nasz papież. Sporów o Jana Pawła II ciąg dalszy
Książka może leczyć z polonocentryzmu i nacjocentryzmu, uświadamiać, że w odbiorze różnych postaci można przyjmować odmienne perspektywy.
...[czytaj więcej]
Wyrzucane pieniądze, czyli konsekwentne osłabianie Polski
Co zrobić, by w końcu doczekać się władz merytorycznie, kompetencyjnie i mentalnie przygotowanych do służby publicznej, oddanych mieszkańcom, małym ojczyznom i całej polskiej wspólnocie? Parę odważnych, może nawet obrazoburczych, propozycji, napisanych przez poważanego autora, ale z pozycji zdenerwowanego obywatela.
...[czytaj więcej]
Pożegnanie Ernesta Brylla (1.03.1935-16.03.2024)
Wspomnienie o ważnej postaci polskiej literatury pióra krytyka, jednego z redaktorów „Res Humana”.
...[czytaj więcej]
Samorząd – same pytania
Samorząd stał się jednym z ogniw tak samo odległego systemu zarządzania państwem, jak rząd czy partie polityczne. Nie bez winy są tu sami samorządowcy. Nie będąc pewni swej siły i popularności podczepiają się pod partie, bo one dają im w kampanii swoje zasoby. Wyborca odbiera wójta, burmistrza, prezydenta jako wysłannika delegowanego do zarządzania jego małą ojczyzną. Ten przestaje być liderem lokalnej społeczności, staje się w niej instytucją zarządczą, trochę jednak obcą.
...[czytaj więcej]
Cywilizacja „Przekroju”, Eile, Urbanek…
„Przekrój”, niezwykły i ogromnie poczytny tygodnik, był jedyny w swoim rodzaju. W zgrzebnej, jak na dzisiejsze wymagania, szacie zewnętrznej puszczał w obieg kultury polskiej nieobecne w innych pismach wiadomości kulturowo-elitarne, odwołując się do nowych prądów w myśli europejskiej i światowej, sztuce i kulturze, do nieznanych jeszcze zjawisk i nazwisk.
...[czytaj więcej]
Odbudowywanie demokracji
Wybory parlamentarne otworzyły drogę do głębokich zmian w polskim systemie politycznym, co bez przesady można nazwać drugą demokratyzacją. Dokonuje się ona w warunkach ostrej walki. Elita PiS nie była przygotowana na przegraną i reaguje na nią w sposób agresywny. Nie ma ani śladu ponadpartyjnej współpracy w reformowaniu państwa. Konieczne jest więc realistyczne rozpoznanie zagrożeń i znajdowanie na nie odpowiedzi.
...[czytaj więcej]
Sto dni Donalda Tuska
Można mieć nadzieję, że zaraz po 7 kwietnia (118. dzień po jego zaprzysiężeniu) czy po ogłoszeniu wyników kolejnych wyborów, premier uzyska tak silną legitymację do przeprowadzenia głębokich rozliczeń, że w pełni przekształci się z kolejnego premiera zapamiętanego dotychczas jako twórcę „ciepłej wody w kranie” w godnego upamiętnienia męża stanu. Czy jest scenariusz alternatywny, jeśli ten plan się nie uda? Los Napoleona i powrót do autorytaryzmu?
...[czytaj więcej]
Rocznice i niepoprawne skojarzenia
101. rocznica śmierci Narutowicza zbiegła mi się z piątą – zamordowania Pawła Adamowicza. Nie mogę opędzić się od skojarzenia, że niebezpieczna pora dla Polaków to nie tylko listopad, a może także i inne miesiące. Bo w ostatecznym rachunku o ich przyszłości zadecyduje zdolność do zrzucenia balastu nacjonalistycznej i wielkomocarstwowej retoryki, a tu kalendarz nie ma wielkiego znaczenia.
...[czytaj więcej]
Otwarty problem „dobrej śmierci”
Wielu agnostyków czy ateistów pozbyło się obawy przed śmiercią oraz odwiecznego lęku przed wizją braku życia wiecznego. Jednak wielu (a być może nawet każdy z nas…) nie wyzbyło się lęku przed samym umieraniem. Bywają życzenia osób starszych proszących o „śmierć estetyczną”. W tym pragnieniu widać wyraźnie pierwotną obawę przed odwiecznymi wrogami godności człowieka – bólem i cierpieniem.
...[czytaj więcej]
Co dalej z Instytutem Poprawnej Przeszłości?
Rozwiązać! Kategorycznie – tak! Instytut Pamięci Narodowej powstał, by kształtować moją tożsamość w duchu narodowej godności. Ustawodawca, powołując ten twór, poddał się emocjonalnemu szantażowi patriotycznego obowiązku, za którym skrywał się nacjonalizm. Manipulacja i kłamstwo to akceptowalne narzędzia, jeżeli cel jest zbożny.
...[czytaj więcej]
Agnieszka Holland i kłopoty z władzą
Agnieszka Holland słusznie uchodzi za wybitną postać w kinematografii polskiej i międzynarodowej. Jednakże prezentacja jej filmów nie wyczerpuje wszystkich kierunków ich intelektualnej zawartości. Do tych najczęściej pomijanych należą wątki filozoficzne obecne w jej twórczości, natura współczesnej cywilizacji, antropologia i psychologia społeczna.
...[czytaj więcej]
Zjednoczone Stany Europy. Marzenie, fikcja czy cel?
Integracja Europy w kierunku powstania państwa Zjednoczone Stany Europy jest dziś warunkiem sine qua non dla wyrównania balansu sił. Silna Europa jest prawdopodobnie brakującym ciężarkiem na wieloramiennej wadze światowego pokoju.
Przypominamy proroczy tekst z marca ub.r., gdy Donald Trump dopiero ubiegał się o prezydencką nominację Partii Republikańskiej.
...[czytaj więcej]
Ludzki umysł polem walki wojny kognitywnej
Od psychologicznej wojna kognitywna różni się wykorzystaniem osiągnięć neurobiologii i neuropsychologii. Jak na razie ogranicza się to do neurolingwistyki oraz do wykorzystania środków psychoaktywnych i broni psychotronicznych. Wizje planujących przyszłe wojny kognitywne strategów sięgają jednak o wiele dalej.
...[czytaj więcej]
75 lat Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka – powróćmy do jej ducha
Dla twórców Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka uniwersalizm oznaczał uwzględnienie dorobku filozoficznego różnych kultur na przestrzeni wieków i tysiącleci historii ludzkości. Obecnie dla Zachodu uniwersalizm oznacza kulturę i dorobek filozoficzny Zachodu jako źródła wartości, które powinny być (najlepiej bez dyskusji) akceptowane przez resztę świata.
...[czytaj więcej]
Pożegnanie z węglem. Czekając na sprawiedliwą transformację
Wielkopolska Wschodnia, jako pierwszy z sześciu regionów węglowych w kraju, zaczęła systemowo planować proces odchodzenia od węgla. Ok. 1,8 mld zł ma popłynąć z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, wspierającego obszary węglowe borykające się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi.
Pierwszy reportaż na naszych łamach.
...[czytaj więcej]
Uri Huppert, jakiego znałem
W domu Huppertów spotkałem się z otwarciem na odmienne poglądy. Obciążony schematyzmami w pojmowaniu historii i dziedziczonymi kompleksami, poznałem ludzi, którzy byli świadkami tego wszystkiego, o czym owe schematy czy kompleksy nie miały zielonego pojęcia. Zacząłem łapczywie słuchać opowieści o świecie zaginionym i zapomnianym oraz o świecie współczesnym, którego nie znałem.
...[czytaj więcej]
Gdzie rządzi siła, tam prawo jest bezsilne
Można wskazać wiele obszarów niszczącej siły państwa. Jednym z nich jest rekcja na nieuregulowane przekroczenia granicy. To zjawisko trafiło na kompletnie nieprzygotowane instytucje, na brak polityki migracyjnej i dążenie do tego, by siła zastąpiła prawo.
Pełne goryczy refleksje byłej zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich.
...[czytaj więcej]
Dopiero wtedy, gdy otyła kobieta zaśpiewa
Przypominamy analizę sytuacji przedwyborczej w USA sprzed kilku miesięcy. Nie tylko po to, by wykazać jej generalną trafność (nawet jeśli autorka zakładała raczej udział Joe Bidena), ale i dla przypomnienia mechanizmów rządzących procesem elekcji prezydenta USA. W każdym razie „it ain’t over till the fat lady sings”, czyli do momentu, gdy policzone zostaną głosy elektorskie.
...[czytaj więcej]
Jacy jesteśmy? Silne i słabe strony społeczeństwa polskiego
Ostatnie osiem lat zdecydowanie zmieniło polskie społeczeństwo. Uczyniło je bardziej obywatelskim – a przez wiele dekad socjologowie i psycholodzy powątpiewali w naszą obywatelskość. 2023 był rokiem spektakularnego przełomu, ale akty protestu pojawiły się już po pierwszych autorytarnych poczynaniach rządzącej prawicy. Dla wielu państwo stało się opresyjne.
...[czytaj więcej]
Radosław MARZĘCKI
Młoda zmiana – O wpływie młodych na wynik polskich wyborów parlamentarnych w 2023 roku
Mając na uwadze dotychczasowe relacje pomiędzy elitami rządzącymi a młodym pokoleniem wyborców, trudno nie ulec wrażeniu, że utrzymanie tego poparcia na stałym i wysokim poziomie będzie poważnym wyzwaniem dla nowej koalicji rządzącej. Sprostanie mu może być jeszcze trudniejsze ze względu na fakt, iż w nowym Sejmie będzie brakowało młodzieżowej reprezentacji. To wyjątkowo zadziwiające.
...[czytaj więcej]
Kultura podległości
Jarosław Kuisz, podczas uniwersyteckich wykładów, a potem w jednej ze swoich książek, podzielił rodzimą populację na żyjących w kulturze podległości (urodzonych między 1795 a 1989 r.) i urodzone po 1989 r. pokolenie niepodległego państwa polskiego. Nie zgadzam się z takim podziałem. Ci drudzy sami niczego jeszcze nie dokonali, najstarsi ledwie przekroczyli „trzydziestkę”.
...[czytaj więcej]
Trzy lekcje z wojny w Ukrainie
To inna wojna od tych, które znamy z historii. Powinniśmy wyciągnąć z niej właściwe wnioski.
Nieoczywisty, kontrowersyjny (nie wszyscy w Redakcji podzielamy całość zawartych w nim tez), skłaniający do refleksji tekst generała i profesora, uznanego eksperta.
...[czytaj więcej]
Agnieszka Osiecka. Śpiewająca biografia PRL
Opis poetyckiej wizji wszechświata, uniwersum Agnieszki Osieckiej, obejmującego czułością każdy przejaw istnienia – materialnego, społecznego i politycznego; w którym wszystko, co ludzkie zasługuje na przynajmniej próbę zrozumienia. Z oddechem intelektualnym, mocno zarysowanym kontekstem historycznym i przywołaniem wielkiej osobowości poetki.
...[czytaj więcej]
Czy można zatrzymać katastrofę klimatyczną?
Dlaczego współczesna zmiana klimatu budzi tak wielkie obawy? Po pierwsze ma charakter globalny, dotyczy całej Ziemi, nie da się przed nią uciec. Po drugie jej tempo jest zatrważające. Obecnie obserwowane tempo zmian wynosi około 0,2°C na dekadę. W okresie najbardziej gwałtownych zmian występujących podczas ostatniej epoki lodowcowej było to 0,005°C.
...[czytaj więcej]
JA, TY I MOTYL, czyli ekologia w słowach, czynach i pieniądzach
Interpretując słowa Biblii można odczytać tam uzasadnienie do traktowania przyrody jako magazynu dla człowieka. Jednak wyniszczanie całych gatunków zwierząt i roślin, przyczynianie się do erozji ziemi poprzez różne bezmyślne działania ludzkie już całe tysiąclecia temu powodowały skutki katastrofalne, zmieniając oblicze natury.
...[czytaj więcej]
Tezy etyki niezależnej
Etyka stanowiła szczególnie ważną dziedzinę twórczości Profesora od początków jego aktywności filozoficznej, gdy zaczął tworzyć swój wariant etyki niezależnej, aż po późne lata. Nie sposób zapomnieć też o tym, iż swą aktywnością i postępowaniem – jak jego prawość i odwaga osobistą – sam stanowił interesujące zjawisko etyczne, dla wielu ważny punkt odniesienia i wzór do naśladowania.
...[czytaj więcej]
Beaty Szydło obrona przez atak?
Szydło otrzymała już zapewne wezwanie do stawienia się przed komisją sejmową celem złożenia wyjaśnień, które zadecydują nie tyle o jej dalszej, co raczej bliższej przyszłości. Tę może spędzić w więzieniu. Stało się to jasne, od kiedy „New York Times” w swoim artykule ujawnił kulisy sprzedaży Polsce programu Pegasus.
...[czytaj więcej]
Społeczny nacisk na rządzących jest nieustająco konieczny
Kaczyński jest postacią wyrazistą, a jednocześnie jest jednym z powodów, dla których im się nie udało utrzymać władzy. Jego charyzma w gruncie rzeczy jest bardzo nieatrakcyjna. To jest właściwie nie do wytłumaczenia, jak to się stało, że człowiek jak z Auto da fé Canettiego, albo z Sołoguba, taki Mały bies – mógł przejąć wszystkie narzędzia władzy.
...[czytaj więcej]
Reforma Unii Europejskiej jest potrzebna!
Unia nie tyle powinna dostosować swoje modus operandi, ile właściwie nie może tego nie zrobić. Zmiany w traktatach europejskich będą korzystne także dla Rzeczypospolitej i jej obywateli. W najmniejszym stopniu nie niosą z sobą ryzyka anihilacji państwa polskiego, czym straszy Jarosław Kaczyński.
...[czytaj więcej]
Parlament Europejski podszedł do sprawy rzetelnie, z dobrymi intencjami
Główną intencją Parlamentu Europejskiego było uruchomienie procesu prowadzącego do reformy instytucjonalnej Unii i zachęcenie do tego, żeby zacząć myśleć i rozmawiać o niezbędnych zmianach. Bardzo wielu posłów przywiązywało wagę nie tyle do konkretnych propozycji, ile do samego ruchu, samego impulsu.
...[czytaj więcej]