O złym człowieku w polityce

Wywód Kuźniara toczy się ledwie na 200 stronach tekstu i dla wprawnego czytelnika jest do przetrawienia właściwie w jedną noc, ale siła tej książki polega na zasianiu ziarna głębszej refleksji. Po jej lekturze chciałoby się bowiem podjąć jakiś wysiłek, aby to zło zminimalizować, a nawet wyrugować, choćby na własnym, krajowym podwórku.

Wiersze z tomu Po słowie

Poezja jak szlachetny trunek nabiera barwy i smaku w trakcie dojrzewania. Tę prawdę potwierdza najnowszy tomik wierszy Marka Wawrzkiewicza Po słowie opublikowany w grudniu ubiegłego roku przez oficynę wydawniczą Adam Marszałek. Autor (ur. 1937 r.) debiutował blisko 65 lat temu i Po słowie jest z pewnością jednym z najlepszych w jego bogatym dorobku. Prezentujemy dwa z zamieszczonych w tym tomiku wierszy.

Dom pod wiecznym piórem

Wspomnienie o środowisku pisarskim związanym z legendarnym Domem Literatów przy ul. Krupniczej w Krakowie, przez mury którego przewinęło się kilka pokoleń niezmiernie dla powojennej polskiej literatury interesujących i nadal znaczących twórców.

Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu

Po raz pierwszy w języku polskim publikujemy pełną treść noweli jednego z najwybitniejszych szkockich pisarzy XX stulecia – Freda Urquharta. Niezależnie od jej walorów literackich, sądzimy, że może ona zainteresować polskiego Czytelnika ze względu na zilustrowanie zjawisk społecznych lat czterdziestych ubiegłego wieku dotykających także polskich żołnierzy stacjonujących w Wielkiej Brytanii.

Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. I – IV)

Pierwszy fragment nigdy dotąd po polsku niepublikowanej w całości noweli jednego z najwybitniejszych szkockich pisarzy XX wieku.

Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. V-XI)

Drugi fragment noweli szkockiego pisarza o relacjach polskich żołnierzy i miejscowych dziewcząt w czasie wojny.

Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. XII-XXVII)

Dokończenie noweli Freda URQUHARTA (drukiem ukaże się w numerze 3/2024 „Res Humana” w maju 2024 roku).

Duch powieści według Milana Kundery

Gdzie umieścić dorobek Milana Kundery? Niektórzy nie mają z tym kłopotów i twierdzą, iż był on Europejczykiem albo czeskim Europejczykiem, lub też pisarzem czeskim i francuskim.

Kilka uwag o sytuacji literatury polskiej po roku 1949

Korzystajcie z doświadczeń ornitologów. Żeby pisarze mogli rozwinąć skrzydła, muszą mieć swobodę korzystania z piór.

Stanisław Jerzy Lec

„Władca much” Williama Goldinga jako metafora narodzin zniewolenia

Zniewolenie może obejmować wiele terytoriów dziedzin życia ludzkiego. Od całkowicie osobistych relacji po najbardziej złożone formy społecznej organizacji. Literackich opisów powstawania i funkcjonowania jego rozmaitych odmian było i nadal rodzi się bardzo wiele. Składa się z nich znaczna część historii literatury powszechnej, zwanej „piękną”.

Pewien mężczyzna – powieść o zmianie tożsamości w Japonii

Pewnego dnia adwokat Kido-san od dawnej klientki otrzymał prośbę o spotkanie, by poradzić się w sprawie zmarłego męża, który – jak się okazało – nie był tym, za kogo się podawał. Przyjął prośbę wdowy i rozpoczął skomplikowane śledztwo…

Hotel, cudowny jak sama Brigitte Bardot

Jest to film na wskroś artystyczny w konwencji onirycznej fantasmagorii, wyrosłej z realnej podstawy. A jest nią pamięć twórcy o własnym dzieciństwie i młodości, przeżytych w epoce wczesnego PRL-u.

Biblioteka

Nigdy niewystawiona sztuka o wyimaginowanym nocnym spotkaniu Józefa Piłsudskiego z Feliksem Dzierżyńskim, autorstwa przyjaciela i sekretarza Jarosława Iwaszkiewicza.

Który

Z przyjemnością odnotowujemy, że nasz stały Autor został uhonorowany wyróżnieniem w Turnieju Jednego Wiersza odbywającym się w ramach tegorocznej (2023) 51. Warszawskiej Jesieni Poezji. Gratulujemy Poecie, czytelników reshumana.pl zachęcamy do lektury.

Ilustracje

Marek Chaczyk niechętnie podejmuje się ilustrowania tekstów cudzego autorstwa. Zgodził się jednak wykonać kilka rysunków, które przyszły mu do głowy po lekturze opowiadania Grzegorza Walczaka Ceremoniał, zamieszczonego w numerze 5/2023 „Res Humana” (wrzesień-październik 2023 r.).

Opium

Własne, autorskie ilustracje do książki Jeana Cocteau Opium – dziennika kuracji odwykowej poety. Kilka rysunków z wystawy w Bibliotece Narodowej w 2001 roku.

Ceremoniał

A wtedy Karol na króla ostatecznie wynoszony, pomazaniec pomazany, naznaczany, uprawomocniany jeszcze mocniej, jeszcze nadmocarniej, „niewątpliwym królem” uznany, uświęcany w swym dotychczasowym, niedawnym królowaniu, spokojnie odpowiada: „Nie aby mi służono, tylko, bym ja mógł służyć”.

Opowiadanie – albo zakręcony literacki reportaż.

Portret feministki

Książka jest prawdopodobnie debiutem literackim Haliny Sargarolo (tłumaczki z języka francuskiego), angażującej się w obronę praw kobiet. Tak więc pod pseudonimem literackim otrzymaliśmy opracowanie, w którym przedstawione zostały poglądy tych Polek, które nie mają zahamowań, aby swą postawę życiową związać z mianem „feministki”…

Bzik kolonialny

Książką, jaka wpadła mi w ręce, był opis niespełnionych snów Polaków o potędze, starania o status mocarstwa, jakie roiliśmy przed wojną i jakie od czasu do czasu pojawiają się jeszcze w niektórych polskich głowach. Rojenia o Polsce mocarstwowej kołaczą się w nich od dawna, ale na dwudziestolecie międzywojenne przypadała konkretyzacja

Wojczala opisanie świata

Otrzymałem od przyjaciela w podarunku – trochę złośliwym, trochę ironicznym – trzytomowe dzieło Prolegomena, napisane i wydane własnym sumptem przez pewnego obywatela, który na 1600 stronach snuje rozważania nad „sensem istnienia i przeznaczeniem Kosmosu”. Krzysztof Wojczal nie ma aż tak wielkich ambicji; zadowala się opisaniem, jak działa świat wielkiej geopolityki…

Ptaszki i ptaszyska, czyli o banalności zła raz jeszcze…

Istnieje cała wielka Biblioteka Przedmiotowa na ten temat. Od tylu już dziesięcioleci pojawiają się w historiografii, socjologii, literaturze pięknej oraz w publicystyce światowej tysięczne analizy, dyskusje i trwające nadal spory dotyczące tego tajemniczego i zagadkowego problemu. Stawiane są ciągle na nowo formułowane pytania…

Strona ojca

Emerytowany profesor UW, literaturoznawca i antropolog kultury, były dyrektor Instytutu Kultury Polskiej tej uczelni, przekroczył osiemdziesiątkę i uznał, że pora napisać autobiografię; takie zachcianki miewają starzejący się dżentelmeni, którzy całe życie parali się pisarstwem. Zapowiedział trzy części tego dzieła…

Pożegnanie Noblisty

Wspomnienie o zmarłym 3.03.2023 r. nobliście Ōe Kenzaburō.
Był pisarzem uniwersalnym. Jego twórczość jest głęboko zakorzeniona zarówno w rodzimej tradycji współczesnej Japonii, jak i w literaturze i filozofii zachodniej. Nagrodę otrzymał w 1994 r. za przedstawienie świata, w którym życie i mit łączą się w spójny obraz ludzkich konfliktów i cierpień.

A historia – pytasz – co to?

Niezwykle poruszający wiersz, w czasach wojny za naszą wschodnią granicą wprost wywołujący gęsią skórkę.

Listy królewskie i cesarskie u schyłku Rzeczypospolitej

Dzięki Muzeum Łazienek Królewskich otrzymaliśmy dostęp do materiału źródłowego, jakim jest korespondencja króla Stanisława II i cesarzowej Katarzyny II oraz szeregu urzędników obojga władców z lat 1764–1796. Mamy możliwość przeczytania wymiany korespondencji między pierwszoplanowymi aktorami Polski i Rosji drugiej połowy XVIII w. …

W imię Ojca – Zbyszka i Syna – Marcina, czyli felieton z mottem

Dialog przy pomocy poezji, w różnym czasie i w nieoczywistej, zawsze owianej mgiełką tajemnicy przestrzeni niby czysto tylko wewnętrznej, osobistej, ale przecież już i w historycznym, już i psychologiczno-społecznym zarazem kontekście, zawsze jest i musi być (myślę sobie) zapewne ogromnie trudny, chociaż zawsze jest ciekawy i ważny…

Do końca będzie mściła swoją rasę. Rasę ludzi biednych, nie-elit

Pisze o sobie i o społeczeństwie, o pozycji człowieka między klasami, który przebył całą trajektorię społeczną – od córki biednych rolników, potem sklepikarzy, do profesorki literatury.

O twórczości Annie ERNAUX, laureatki Literackiej Nagrody Nobla za 2022 rok, rozmawiają: Agata Kozak – tłumaczka jej książek, Janusz Termer, Zdzisław A. Raczyński i Robert Smoleń.

Lektury nieobowiązkowe

Wybór tekstów Wacława Sadkowskiego, naszego – Czytelników i Redakcji – przewodnika po świecie pięknych słów, guru polskich krytyków literackich, wieloletniego redaktora naczelnego „Literatury na Świecie”, prezesa SW „Czytelnik”. W „Res Humana” regularnie, co dwa miesiące, dzielił się swoimi myślami nieobojętnymi.

Nagroda imienia prof. Tadeusza Kotarbińskiego dla  Łodzi Ulissesa

Notka o nagrodzonym osobistym pamiętniku-diariuszu – zapisie siedmiu lat i osiemnastu godzin pracy Macieja Świerkockiego nad nowym tłumaczeniem wielkiej powieści Jamesa Joyce’a.

Gdynia obiecana

Budowa Gdyni miała ogromne znaczenie dla Polski odrodzonej w roku 1918. Miała potwierdzić, że jesteśmy – jako Polacy – zdolni do podjęcia wyzwania, które na nowo ukształtuje naszą przyszłość jako nowoczesny, dobrze zorganizowany kraj. Gdynię zbudowano. To wybicie się na niezależność zostało zrealizowane ciężką pracą całego narodu…

Dzieje Kościoła okiem świadka zła

Książka jest wybitnie subiektywnym punktem widzenia przedstawiającym rolę Watykanu i instytucji Kościoła w historii ponad 1500-letnich prześladowań Żydów. Kreśli ją przedstawiciel kultury judaistycznej i jednocześnie zlaicyzowany Żyd, który postawił sobie za zadanie zgłębić, zrozumieć i opisać istotę procesów społecznych.

Podobieństwa i różnice. O „Bliskich” Annie Ernaux

Autorka książki jest mi (nomen omen) bliska; jesteśmy rówieśnikami, oboje urodziliśmy się we wrześniu 1940 roku, oboje pod tym samym znakiem Zodiaku – Panną, Annie jest starsza ode mnie o kilkanaście dni. Czytam więc tę książkę nie tylko jako godne uwagi dzieło Noblistki (różne przecież Noble się przydarzały), ile przez pryzmat pokolenia, biograficznych podobieństw i różnic.

Jeszcze słówko o Zofii Posmysz

Zmarła w sierpniu 2022 r. (dwa tygodnie przed ukończeniem 99 lat) Zofia Posmysz była autorką wielu wybitnych i popularnych utworów, przede wszystkim pisanych prozą, jak słynna i znana z adaptacji filmowej Andrzeja Munka Pasażerka (1962). Była także znana, o czym dziś mniej się pamięta, jako twórczyni znakomitych słuchowisk radiowych.

Sztuki piękne

Wiesław Łuka jest cenionym reportażystą, w przeszłości dziennikarzem poczytnych czasopism, takich jak „Prawo i Życie” czy „Sztandar Młodych”. „Ku pokrzepieniu serc – sztuki piękne” jest swego rodzaju wykładem o różnych gatunkach sztuki, lecz nie autorskim; o literaturze, malarstwie, teatrze, kinie… wypowiadają się wybitni przedstawiciele tych dziedzin, z którymi Łuka przeprowadza wywiady.