Społeczny nacisk na rządzących jest nieustająco konieczny

Kaczyński jest postacią wyrazistą, a jednocześnie jest jednym z powodów, dla których im się nie udało utrzymać władzy. Jego charyzma w gruncie rzeczy jest bardzo nieatrakcyjna. To jest właściwie nie do wytłumaczenia, jak to się stało, że człowiek jak z Auto da fé Canettiego, albo z Sołoguba, taki Mały bies – mógł przejąć wszystkie narzędzia władzy.

Pierwsze dwa miesiące polityki w znów demokratycznej Polsce

Precyzyjna analiza procesu przekazywania władzy z rąk przegranego obozu populistycznej prawicy do zwycięskiej koalicji stronnictw demokratycznych, z udziałem (niekonstruktywnym) Andrzeja Dudy, między 15 października a 12 grudnia 2023 roku. Oraz gorzkie uwagi na temat polskich tradycji rządzenia, na które próbował się powołać urzędujący prezydent.

Rząd nadziei

Nadziejom związanym z nowym rządem towarzyszyć musi świadomość, że podjął on niezwykle trudne zadanie. Po ośmiu latach rządów Prawa i Sprawiedliwości Polska stoi przed czterema wielkimi wyzwaniami, i w zależności od tego, jak ten rząd na nie odpowie, zależy nie tylko jego los, ale także szansa na to, by nie było już powrotu do autorytarnego kursu politycznego.

Dyplomacja w ruinie

Spustoszenie, jakie w polskiej polityce wyrządziły rządy PiS, dewastacja instytucji, regulacji i zasad, znieprawienie myślenia o państwie, są bodajże najbardziej zauważalne w obszarze stosunków zagranicznych. Odbudowanie międzynarodowej pozycji Polski wymaga czasu, cierpliwości oraz działań jednocześnie roztropnych i zdecydowanych, a niekiedy radykalnych.

Polonia democratica rediviva

Ponad 11,5 miliona obywateli wybrało drogę prowadzącą na powrót do demokracji, zachodniej kultury politycznej i cywilizacji prawa. Odrzucili eksperyment ustrojowy próbujący połączyć wybory z prymatem woli jednostki nad Konstytucją i z prywatyzacją państwa. O czym jeszcze świadczy ten wynik?

Nadzieje i niepokoje

Siedem mądrych rad brytyjskiej królowej Elżbiety I, przydatnych dla wszystkich sprawujących władzę.

Tekst został pierwotnie opublikowany krótko po zwycięstwie demokratycznej opozycji w wyborach 2023 roku. Zawsze warto odwoływać się do prawd ponadczasowych, ważnych dawniej, teraz i w przyszłości. Do prawd „wiecznie żywych”.

Spór o charakter państwa

W centralnym pytaniu wyborów’2023 – „Jaki ma być charakter państwa?” – zawarte są dwie kwestie: zagrożenie, jakie dla ładu demokratycznego stanowi prowadzona od 2015 roku polityka demontażu państwa prawa i stopniowego tworzenia systemu autorytarnego, oraz polityka władz w sferze praw człowieka i stosunków między państwem i najsilniejszą instytucją religijną: Kościołem Rzymskokatolickim.

Dokąd zmierza Polska?

Na poprawę dobrobytu ludności składa się dużo więcej niż tylko poziom dochodów i majątku. Ważny jest klimat, w którym się żyje; ten dosłowny, ale i ten społeczny. Ważna jest atmosfera, w której się obracamy; ta dosłowna, ale i ta polityczna. Tymczasem zrobiło się duszno… Od tego jak się mierzy, zależy dokąd się zmierza. Są inne, lepsze niż tradycyjny PKB, miary sytuacji gospodarczej.

A wszystkiemu winna Lodka

Polska już od kilku lat nie jest uznawana w wynikach badań ani w społeczności międzynarodowej za zrównoważony kraj demokracji i postępu społecznego. W rankingach naukowych już dawno wypadła z elity państw demokratycznych, niemal zawsze ma jeden z najniższych wyników wśród państw członkowskich UE, a w ujęciu globalnym jest sklasyfikowana na 80. pozycji z tendencją spadkową.

Problem polskich samobójstw w obecnej rzeczywistości

Dane pokazują gwałtowną tendencję zwyżkową zachowań samobójczych w ostatnich latach, stosowne współczynniki w Polsce są jednymi z wyższych w Europie. Samobójstwa stały się problemem nie tylko osobistym, ale i społecznym. Socjologowie (oraz inne środowiska naukowe) uważają, że są one wyznacznikiem kondycji społeczeństwa.

Podłoże i istota prawicowego populizmu

Autorytarny populizm łączy skrajnie prawicowe nurty w sferze wartości i ideologii nacjonalistycznych z lewicowymi postulatami socjalnymi. Siły populistyczne i antydemokratyczne zyskują zwykle popularność w okresach stagnacji gospodarczej i niepewności politycznej, czego Europa doświadczyła w szczególności w latach 30. XX wieku, a w odpowiednio mniejszej skali cyklicznie w okresie powojennym, m.in. w czasie rewolt studenckich w końcu lat 60. ubiegłego wieku… (czytaj dalej)

Co dobre, płynie z Brukseli

Gdy rozmawiam z przedstawicielami biznesu, zdają sobie sprawę z tego, że nadmierne nierówności prędzej czy później wyjdą nam bokiem. Jeśli nie będziemy mieli sprawiedliwego systemu podatkowego i redystrybucyjnej polityki państwa, dojdzie do konfliktu.

Rozmowa z przewodniczącym OPZZ.

Ideologia konsumpcjonizmu i jej współczesne przesilenia

Nie można utrzymać życia bez konsumpcji, to konieczność biologicznie uwarunkowana. Jednak wolny rynek z czynności koniecznej uczynił swą strategię przetrwania. Konsumpcjonizm rozumiany jest jako nadmierne przyswajanie dóbr materialnych i usług, które składają się na kształtowanie postawy roszczeń wobec otoczenia w każdym zakresie.

Wyzwania przed polskim sektorem żywnościowym

Rolnictwo musi podjąć wyzwania wobec megatrendów gospodarczych i wyczerpywania się zasobów. Nowe oczekiwania konsumenckie stają się codziennością, nie ciekawostkami czy zachciankami nudzących się społeczeństw. O produkcji żywności bez użycia ziemi, stosowaniu drukarek 3D i „inteligentnych” materiałów pisze wieloletni dyrektor Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Koniec historii

Esej o aktualności filozofii heglowskiej dla teorii polityki. Opierając się na teoretycznych założeniach Hegla i nawiązując do słynnego artykułu F. Fukuyamy z 1989 roku (pod tym samym tytułem, ale ze znakiem zapytania), autor dokonuje własnej interpretacji wojny w Ukrainie oraz populizmu i rodzącego się do października 2023 r. autorytaryzmu w Polsce.