Słowa i obrazy
Wojna widziana inaczej
W odnalezionych po latach listach kaprala Wehrmachtu widać konflikt wartości religijnych i obowiązków obywatelskich. Bruno Mielke znalazł się na rozdrożu. Niemiecki faszyzm zakładał wiarę w prymat rasy germańskiej, ślepe podporządkowanie Fuehrerowi, uznanie państwa za drogowskaz moralny – choć oficjalnie nie zerwano z dogmatami Kościoła.
...[czytaj więcej]Andrzej ŻOR
Agnieszka Holland i kłopoty z władzą
Agnieszka Holland słusznie uchodzi za wybitną postać w kinematografii polskiej i międzynarodowej. Jednakże prezentacja jej filmów nie wyczerpuje wszystkich kierunków ich intelektualnej zawartości. Do tych najczęściej pomijanych należą wątki filozoficzne obecne w jej twórczości, natura współczesnej cywilizacji, antropologia i psychologia społeczna.
...[czytaj więcej]Mirosław CHAŁUBIŃSKI
Autorytaryzm początków XXI wieku. Tendencje, ewolucja, perspektywy
Po dyktaturach strachu współcześnie wśród państw niedemokratycznych zaczynają dominować dyktatury spinu.
...[czytaj więcej]Mirosław CHAŁUBIŃSKI
Agnieszka Osiecka. Śpiewająca biografia PRL
Opis poetyckiej wizji wszechświata, uniwersum Agnieszki Osieckiej, obejmującego czułością każdy przejaw istnienia – materialnego, społecznego i politycznego; w którym wszystko, co ludzkie zasługuje na przynajmniej próbę zrozumienia. Z oddechem intelektualnym, mocno zarysowanym kontekstem historycznym i przywołaniem wielkiej osobowości poetki.
...[czytaj więcej]Jadwiga MIZIŃSKA
Humanistyczny ruch świecki w opinii autora IPN
Bogusław WÓJCIK, Być pomocnikiem partii, Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddział w Rzeszowie, Rzeszów – Warszawa 2023 s. 639 plus fotografie, s. 20 nlb.
...[czytaj więcej]Zdzisław Słowik
Siedem życzeń
Siedem życzeń. Rozmowy o źródłach nadziei, Znak, Kraków 2023, s. 320.
...[czytaj więcej]Andrzej Żor
O złym człowieku w polityce
Wywód Kuźniara toczy się ledwie na 200 stronach tekstu i dla wprawnego czytelnika jest do przetrawienia właściwie w jedną noc, ale siła tej książki polega na zasianiu ziarna głębszej refleksji. Po jej lekturze chciałoby się bowiem podjąć jakiś wysiłek, aby to zło zminimalizować, a nawet wyrugować, choćby na własnym, krajowym podwórku.
...[czytaj więcej]Jerzy PAPUGA
Wiersze z tomu Po słowie
Poezja jak szlachetny trunek nabiera barwy i smaku w trakcie dojrzewania. Tę prawdę potwierdza najnowszy tomik wierszy Marka Wawrzkiewicza Po słowie opublikowany w grudniu ubiegłego roku przez oficynę wydawniczą Adam Marszałek. Autor (ur. 1937 r.) debiutował blisko 65 lat temu i Po słowie jest z pewnością jednym z najlepszych w jego bogatym dorobku. Prezentujemy dwa z zamieszczonych w tym tomiku wierszy.
...[czytaj więcej]Marek WAWRZKIEWICZ
Dom pod wiecznym piórem
Wspomnienie o środowisku pisarskim związanym z legendarnym Domem Literatów przy ul. Krupniczej w Krakowie, przez mury którego przewinęło się kilka pokoleń niezmiernie dla powojennej polskiej literatury interesujących i nadal znaczących twórców.
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu
Po raz pierwszy w języku polskim publikujemy pełną treść noweli jednego z najwybitniejszych szkockich pisarzy XX stulecia – Freda Urquharta. Niezależnie od jej walorów literackich, sądzimy, że może ona zainteresować polskiego Czytelnika ze względu na zilustrowanie zjawisk społecznych lat czterdziestych ubiegłego wieku dotykających także polskich żołnierzy stacjonujących w Wielkiej Brytanii.
...[czytaj więcej]Fred URQUHART
Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. I – IV)
Pierwszy fragment nigdy dotąd po polsku niepublikowanej w całości noweli jednego z najwybitniejszych szkockich pisarzy XX wieku.
...[czytaj więcej]Fred URQUHART
Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. V-XI)
Drugi fragment noweli szkockiego pisarza o relacjach polskich żołnierzy i miejscowych dziewcząt w czasie wojny.
...[czytaj więcej]Fred URQUHART
Namiętność. O małej Nettie i polskim żołnierzu (cz. XII-XXVII)
Dokończenie noweli Freda URQUHARTA (drukiem ukaże się w numerze 3/2024 „Res Humana” w maju 2024 roku).
...[czytaj więcej]Fred URQUHART
Duch powieści według Milana Kundery
Gdzie umieścić dorobek Milana Kundery? Niektórzy nie mają z tym kłopotów i twierdzą, iż był on Europejczykiem albo czeskim Europejczykiem, lub też pisarzem czeskim i francuskim.
...[czytaj więcej]Jadwiga MIZIŃSKA
Kilka uwag o sytuacji literatury polskiej po roku 1949
Korzystajcie z doświadczeń ornitologów. Żeby pisarze mogli rozwinąć skrzydła, muszą mieć swobodę korzystania z piór.
Stanisław Jerzy Lec
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
„Władca much” Williama Goldinga jako metafora narodzin zniewolenia
Zniewolenie może obejmować wiele terytoriów dziedzin życia ludzkiego. Od całkowicie osobistych relacji po najbardziej złożone formy społecznej organizacji. Literackich opisów powstawania i funkcjonowania jego rozmaitych odmian było i nadal rodzi się bardzo wiele. Składa się z nich znaczna część historii literatury powszechnej, zwanej „piękną”.
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
Pewien mężczyzna – powieść o zmianie tożsamości w Japonii
Pewnego dnia adwokat Kido-san od dawnej klientki otrzymał prośbę o spotkanie, by poradzić się w sprawie zmarłego męża, który – jak się okazało – nie był tym, za kogo się podawał. Przyjął prośbę wdowy i rozpoczął skomplikowane śledztwo…
...[czytaj więcej]Mikołaj MELANOWICZ
Hotel, cudowny jak sama Brigitte Bardot
Jest to film na wskroś artystyczny w konwencji onirycznej fantasmagorii, wyrosłej z realnej podstawy. A jest nią pamięć twórcy o własnym dzieciństwie i młodości, przeżytych w epoce wczesnego PRL-u.
...[czytaj więcej]Grzegorz WALCZAK
Biblioteka
Nigdy niewystawiona sztuka o wyimaginowanym nocnym spotkaniu Józefa Piłsudskiego z Feliksem Dzierżyńskim, autorstwa przyjaciela i sekretarza Jarosława Iwaszkiewicza.
...[czytaj więcej]Eugeniusz KABATC
Który
Z przyjemnością odnotowujemy, że nasz stały Autor został uhonorowany wyróżnieniem w Turnieju Jednego Wiersza odbywającym się w ramach tegorocznej (2023) 51. Warszawskiej Jesieni Poezji. Gratulujemy Poecie, czytelników reshumana.pl zachęcamy do lektury.
...[czytaj więcej]Grzegorz WALCZAK
Ilustracje
Marek Chaczyk niechętnie podejmuje się ilustrowania tekstów cudzego autorstwa. Zgodził się jednak wykonać kilka rysunków, które przyszły mu do głowy po lekturze opowiadania Grzegorza Walczaka Ceremoniał, zamieszczonego w numerze 5/2023 „Res Humana” (wrzesień-październik 2023 r.).
...[czytaj więcej]Marek CHACZYK
Opium
Własne, autorskie ilustracje do książki Jeana Cocteau Opium – dziennika kuracji odwykowej poety. Kilka rysunków z wystawy w Bibliotece Narodowej w 2001 roku.
...[czytaj więcej]Marek CHACZYK
Ceremoniał
A wtedy Karol na króla ostatecznie wynoszony, pomazaniec pomazany, naznaczany, uprawomocniany jeszcze mocniej, jeszcze nadmocarniej, „niewątpliwym królem” uznany, uświęcany w swym dotychczasowym, niedawnym królowaniu, spokojnie odpowiada: „Nie aby mi służono, tylko, bym ja mógł służyć”.
Opowiadanie – albo zakręcony literacki reportaż.
...[czytaj więcej]Grzegorz WALCZAK
Portret feministki
Książka jest prawdopodobnie debiutem literackim Haliny Sargarolo (tłumaczki z języka francuskiego), angażującej się w obronę praw kobiet. Tak więc pod pseudonimem literackim otrzymaliśmy opracowanie, w którym przedstawione zostały poglądy tych Polek, które nie mają zahamowań, aby swą postawę życiową związać z mianem „feministki”…
...[czytaj więcej]Danuta WANIEK
Bzik kolonialny
Książką, jaka wpadła mi w ręce, był opis niespełnionych snów Polaków o potędze, starania o status mocarstwa, jakie roiliśmy przed wojną i jakie od czasu do czasu pojawiają się jeszcze w niektórych polskich głowach. Rojenia o Polsce mocarstwowej kołaczą się w nich od dawna, ale na dwudziestolecie międzywojenne przypadała konkretyzacja
...[czytaj więcej]Andrzej ŻOR
Wojczala opisanie świata
Otrzymałem od przyjaciela w podarunku – trochę złośliwym, trochę ironicznym – trzytomowe dzieło Prolegomena, napisane i wydane własnym sumptem przez pewnego obywatela, który na 1600 stronach snuje rozważania nad „sensem istnienia i przeznaczeniem Kosmosu”. Krzysztof Wojczal nie ma aż tak wielkich ambicji; zadowala się opisaniem, jak działa świat wielkiej geopolityki…
...[czytaj więcej]Łukasz DARGIN
Ptaszki i ptaszyska, czyli o banalności zła raz jeszcze…
Istnieje cała wielka Biblioteka Przedmiotowa na ten temat. Od tylu już dziesięcioleci pojawiają się w historiografii, socjologii, literaturze pięknej oraz w publicystyce światowej tysięczne analizy, dyskusje i trwające nadal spory dotyczące tego tajemniczego i zagadkowego problemu. Stawiane są ciągle na nowo formułowane pytania…
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
Strona ojca
Emerytowany profesor UW, literaturoznawca i antropolog kultury, były dyrektor Instytutu Kultury Polskiej tej uczelni, przekroczył osiemdziesiątkę i uznał, że pora napisać autobiografię; takie zachcianki miewają starzejący się dżentelmeni, którzy całe życie parali się pisarstwem. Zapowiedział trzy części tego dzieła…
...[czytaj więcej]Andrzej ŻOR
Pożegnanie Noblisty
Wspomnienie o zmarłym 3.03.2023 r. nobliście Ōe Kenzaburō.
Był pisarzem uniwersalnym. Jego twórczość jest głęboko zakorzeniona zarówno w rodzimej tradycji współczesnej Japonii, jak i w literaturze i filozofii zachodniej. Nagrodę otrzymał w 1994 r. za przedstawienie świata, w którym życie i mit łączą się w spójny obraz ludzkich konfliktów i cierpień.
Mikołaj MELANOWICZ
A historia – pytasz – co to?
Niezwykle poruszający wiersz, w czasach wojny za naszą wschodnią granicą wprost wywołujący gęsią skórkę.
...[czytaj więcej]Grzegorz WALCZAK
Listy królewskie i cesarskie u schyłku Rzeczypospolitej
Dzięki Muzeum Łazienek Królewskich otrzymaliśmy dostęp do materiału źródłowego, jakim jest korespondencja króla Stanisława II i cesarzowej Katarzyny II oraz szeregu urzędników obojga władców z lat 1764–1796. Mamy możliwość przeczytania wymiany korespondencji między pierwszoplanowymi aktorami Polski i Rosji drugiej połowy XVIII w. …
...[czytaj więcej]Daniel SAMOTUS ZBYTEK
W imię Ojca – Zbyszka i Syna – Marcina, czyli felieton z mottem
Dialog przy pomocy poezji, w różnym czasie i w nieoczywistej, zawsze owianej mgiełką tajemnicy przestrzeni niby czysto tylko wewnętrznej, osobistej, ale przecież już i w historycznym, już i psychologiczno-społecznym zarazem kontekście, zawsze jest i musi być (myślę sobie) zapewne ogromnie trudny, chociaż zawsze jest ciekawy i ważny…
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
Do końca będzie mściła swoją rasę. Rasę ludzi biednych, nie-elit
Pisze o sobie i o społeczeństwie, o pozycji człowieka między klasami, który przebył całą trajektorię społeczną – od córki biednych rolników, potem sklepikarzy, do profesorki literatury.
O twórczości Annie ERNAUX, laureatki Literackiej Nagrody Nobla za 2022 rok, rozmawiają: Agata Kozak – tłumaczka jej książek, Janusz Termer, Zdzisław A. Raczyński i Robert Smoleń.
...[czytaj więcej]DYSKUSJA REDAKCJI „RES HUMANA”
Lektury nieobowiązkowe
Wybór tekstów Wacława Sadkowskiego, naszego – Czytelników i Redakcji – przewodnika po świecie pięknych słów, guru polskich krytyków literackich, wieloletniego redaktora naczelnego „Literatury na Świecie”, prezesa SW „Czytelnik”. W „Res Humana” regularnie, co dwa miesiące, dzielił się swoimi myślami nieobojętnymi.
...[czytaj więcej]Autor: Wacław SADKOWSKI
Nagroda imienia prof. Tadeusza Kotarbińskiego dla Łodzi Ulissesa
Notka o nagrodzonym osobistym pamiętniku-diariuszu – zapisie siedmiu lat i osiemnastu godzin pracy Macieja Świerkockiego nad nowym tłumaczeniem wielkiej powieści Jamesa Joyce’a.
...[czytaj więcej]Janusz TERMER
Gdynia obiecana
Budowa Gdyni miała ogromne znaczenie dla Polski odrodzonej w roku 1918. Miała potwierdzić, że jesteśmy – jako Polacy – zdolni do podjęcia wyzwania, które na nowo ukształtuje naszą przyszłość jako nowoczesny, dobrze zorganizowany kraj. Gdynię zbudowano. To wybicie się na niezależność zostało zrealizowane ciężką pracą całego narodu…
...[czytaj więcej]Daniel SAMOTUS ZBYTEK
