Iran. Bomby a trwałość systemu

Amerykańsko-izraelski atak na Iran nie rozwiąże żadnego z problemów regionu. Zabójstwo ajatollaha Chamenei’ego nie oznacza upadku ani erozji systemu. Nawet głęboka transformacja polityczna nie zmieni strategicznych interesów państwa irańskiego, którego trwanie wykracza poza ramy kilku dekad

Exposé Sikorskiego i antyunijna szarża nacjonalistów

Doroczne exposé ministra spraw zagranicznych i debata nad nim unaoczniły fundamentalną rozbieżność między proeuropejską polityką koalicji rządzącej a nacjonal-trumpizmem opozycyjnej radykalnej prawicy. Antyniemieckie tyrady opozycji mają za cel uderzenie w filar nośny Unii Europejskiej.

Marszałek na coraz szerszych wodach

Włodzimierz Czarzasty coraz bardziej umacnia się na pozycji poważnego europejskiego polityka. W czwartą rocznicę rosyjskiej agresji na Ukrainę pojawił się w Kijowie jako jeden z niewielu najwyższej rangi reprezentantów krajów przyjaznych broniącemu się narodowi. Wygłosił dobre, świadczące o kunszcie dyplomatycznym, przemówienie na forum Rady Najwyższej.

Nowy układ za progiem?

Jeśliby miało być tak, że liberalniejsza strona PiS zgromadzi się przy byłym premierze, a narodowo-nacjonalistyczna przy nowym kandydacie na premiera, czystym na razie jak łza, to mamy już pogrzeb PiS, jakie dotąd znaliśmy. Ciekawe, jak zachowa się wobec tego obywatelski prezydent Nawrocki, któremu na razie te ruchy tektoniczne w partii dość sprzyjają?

Czy wojna z Iranem jest nieunikniona?

Eskalacja napięcia wokół Iranu: niewidziana od wojny w Iraku w 2003 r. koncentracja sił amerykańskich na Bliskim Wschodzie, pełne niejasności i gróźb komunikaty polityczne… nie przynosi odpowiedzi na podstawowe pytanie: Co właściwie użycie tej siły ma osiągnąć?

V Międzynarodówka czyli regime change in Europe

Widmo krąży nad światem – widmo antyliberalizmu, przemocy i obskurantyzmu. Wszystkie siły starej Europy połączyły się dla obrony przed tym widmem, Bruksela i Watykan, papież Leon XIV i von der Leyen, Macron i Starmer, polscy demokraci i francuscy intelektualiści.

Rozejdzie się po kościach?

Konflikt marszałka Czarzastego z ambasadorem USA ma wiele obliczy, którym warto się przyjrzeć, bo komentarze są coraz bardziej zajadłe, a nad Sejmem wisi scenariusz opozycji, aby obalić koalicję i przejąć władzę. Daleki jestem od napisania, że do spółki z Waszyngtonem, ale skoro wicepremier Sikorski chyba sprawdza i taką wersję, to trudno ją pominąć.

Marszałek Czarzasty urósł do rangi pierwszoplanowego polityka

Mylili się ci,  którzy w zamiarze objęcia przez Włodzimierza Czarzastego posady marszałka Sejmu dostrzegali wyłącznie jego chęć ukoronowania działalności publicznej i zapisania się na kartach historii. Przed posiedzeniem RBN i po awanturze rozpętanej przez amb. Rose’a wygląda na to, że nie wieńczy on swojej politycznej kariery, ale dopiero ją zaczyna.

Zwycięstwo, ale oby nie Cecora!

Nowe rządy w partiach politycznych stają przed dylematem, co zrobić z oponentami, którzy się uprzednio ujawnili. Rutynowo mówi się o zasypywaniu podziałów, ale praktyka jest bardziej paskudna niż deklaracje. Gdyby przewrócić wstecz tylko jedną kartę telenoweli o Polsce 2050, ukazałoby się kłębowisko żmij i węży zajadle się kąsających i podgryzających.

Moment przełomowy?

Posłowie Polski 2050 nadal mają muchy w nosie i winią za klęskę wszystkich dookoła, a proza życia brutalnie odsłoniła prawdę. Zawiodła prosta umiejętność dodawania i odejmowania liczb naturalnych i dlatego głosowanie stało się tak pięknie widowiskową klapą, jak u Greka Zorby. Przy okazji dowiedzieliśmy się, że niecały tysiąc osób to cała Polska 2050.

Jak działa Doktryna Trumpa

Porwanie i uwięzienie prezydenta Wenezueli, zapowiedź aneksji Grenlandii, groźby pod adresem Kolumbii i Kuby… aktywizm i przemocowość Donalda Trumpa rodzi oczywiste pytania o bariery i granice ekspansjonizmu Stanów Zjednoczonych w XXI wieku.

„Absolute Resolve” – implikacje dla Polski

Wprawdzie  interwencja USA w Wenezueli nie ma natychmiastowych konsekwencji dla Polski, to pośrednio oddziałuje na jej bezpieczeństwo i interesy zmieniając światowy ład polityczny i ekonomiczny oraz  funkcjonowanie NATO i UE.

Co będzie dalej?

Spekuluje się, że premier nie ma już siły i cierpliwości do Polski 2050, partii będącej w rozsypce i nic do koalicji, prócz pretensji, nie wnoszącej. Jedyne, co mówi, także między wierszami, to pomysł stworzenia jednolitego frontu demokratycznego i jednej listy, z PSL i Lewicą, bo ludzie Hołowni się na to nie piszą. Lewica zresztą też niezbyt chętnie.

Izrael uznaje Somaliland

Uznanie Somalilandu przez Izrael nie jest czysto dyplomatycznym gestem, lecz elementem rywalizacji o wpływy na Bliskim Wschodzie. Cieśnina Bab al-Mandeb staje się miejscem, w którym regionalne konflikty tracą swój lokalny charakter.

Ofensywny realizm i globalny egoizm

Wchodzimy w 2026 rok z coraz większymi obawami o przyszłość świata, w którym żyliśmy przez ostatnie dekady. Rozpad znanego nam ładu międzynarodowego rodzi pytanie – Jaki nowy porządek się wyłoni?

Wet za wet

Większość parlamentarna nie zdołała wprawdzie obalić weta prezydenta do ustawy o kryptowalutach, ale zwycięstwo Nawrockiego i PiS może okazać się pyrrusowe. Niewykluczone, że PiS wpadło w pułapkę zastawioną przez Donalda Tuska.

Doktryna Trumpa

Strategia Narodowego Bezpieczeństwa 2025 prezydenta Trumpa nie jest rewolucyjna. Jest przede wszystkim odwrotem od ideologicznej koncepcji amerykańskich i europejskich liberałów. Jak radykalnym – trudno jeszcze ocenić.

Polski trotyl: lokalny dramat i globalne nagłówki

„Polski trotyl użyty podczas masakry w Gazie”, „Polski trotyl w izraelskich bombach”…. – wołały nagłówki w światowych mediach, informując o budzących niezliczone pytania związkach polskiej firmy zbrojeniowej z tragiczną historią bombardowanych palestyńskich osiedlach.

Cena pokoju dla Ukrainy

28-punktowy plan pokoju na Ukrainie opiera się na zasadzie transakcyjności. Ukraina ma zapłacić Rosji swoją ziemią za pokój, Europa ma zapłacić za resztę, USA zgarnąć zyski, a Rosji wszystko będzie zapomniane i wybaczone.  Taka formuła pokoju jest korzystna przede wszystkim dla Rosji, która stara się wymusić na Europie i Ukrainie zgodę na jego warunki.

Podmianka bez niespodzianek

Doskonale pamiętam, jak to z Włodkiem Czarzastym w tamtym czasie bywało – jeśli już, to był raczej socjaldemokratą niż komunistą, na pewno dalekim od doktryny, którą z wyraźną niechęcią na wykładach i ćwiczeniach poznawał. Czyli raczej potomek Kautsky’ego aniżeli Lenina, choć jako student był bardziej działaczem aniżeli klasycznym scholarzem.

Prezydent nie jest szefem służb specjalnych

Karol Nawrocki odmówił mianowania na pierwszy stopień oficerski grupy funkcjonariuszy służb specjalnych. Kolejna odsłona konfliktu między Pałacem Namiestnikowskim a rządem świadczy o próbie rozszerzenia uprawnień przez prezydenta i jest zapowiedzią dążeń radykalnej prawicy do zmiany konstytucji naszego państwa.

Marszałek definitywnie odchodzi

Nie ma już 24-godzinnych ustaw, licząc od godziny wpłynięcia do uchwalenia, choć nie do końca udało się zdusić inne bolączki procesu legislacyjnego, np. zamrażarkę czy skracanie terminów. Ale za to mamy konsultacje publiczne poselskich projektów ustaw, rzecz kapitalną z punktu widzenia uchwalania prawa, pozwalającą każdemu mieć wgląd i wyrazić zdanie.

Powrót wyścigu zbrojeń jądrowych?

Wojna w Ukrainie, tragedia w Gazie i ludobójstwo w Sudanie przysłoniły opinii publicznej inne narastające zagrożenie. Niezauważalnie dla większości obywateli dokonuje się niebywale groźny zwrot w stronę ponownego wyścigu zbrojeń jądrowych.

Bliski Wschód po planie Trumpa

Plan pokojowy Trumpa dla Strefy Gazy otwiera nowy rozdział w układzie sił na całym Bliskim Wschodzie. Porozumienie o zawieszeniu broni  w Gazie odzwierciedla nową architekturę bezpieczeństwa oraz przeobrażenia regionalnych sojuszy, budowanych dziś wokół dwóch osi: USA–Izrael i Turcja–Katar.

Nareszcie jakiś uzgodniony konkret

Mamy więc nowy projekt rządowy (który musi jeszcze przejść całą drogę legislacyjną) umożliwiający osobom w związku zawieranie umowy przed notariuszem. Nie jest to neomałżeństwo ani nawet alternatywa dla małżeństwa – choć niemiłe pomruki z Krakowskiego Przedmieścia ostrzegły, że prezydent Nawrocki będzie bronić rodziny, tak jak ją opisuje Konstytucja.

Pożegnanie i pamięć

Zdzisław Słowik (1932-2025) był dla polskiego ruchu laickiego postacią o ogromnym znaczeniu i wielkich zasługach. Nad wyraz skromny, nigdy nie wysuwał swojej osoby na pierwsze miejsce, ale też nigdy nie usuwał się na bok, gdy trzeba było podejmować trudne zadania. Od wczesnej młodości był człowiekiem lewicy i tej obranej przed laty drogi nigdy nie porzucił.

Dwa konkursy

Gdyby nie XIX Konkurs Chopinowski, trudno byłoby dziś w Warszawie znaleźć jakiś optymistyczny punkt odniesienia, a na pewno nie na Wiejskiej. Im bardziej rozgrywa się fortepianowy wyścig w Filharmonii Narodowej, tym więcej krąży hiobowych wieści z Izby. Marszałek Hołownia zapragnął osierocić dzieło swojego życia pn. Polska 2050 i przenieść się do Genewy.

Plan Trumpa dla Gazy

Plan pokojowy Donalda Trumpa dla Gazy budzi kontrowersje. Z jednej strony to obietnica chwilowego choćby wytchnienia dla mieszkańców Strefy – zawieszenie broni, dostęp do żywności, wody i leków. Z drugiej, narzuca ultimatum Hamasowi, pomija Autonomię Palestyńską i nie daje Palestyńczykom perspektywy państwowości.

Próżność i wrogowie wewnętrzni

W odpowiedzi na nowe globalne zagrożenia amerykański sekretarz wojny Pete Hegseth każe generałom strzyc brody i robić pompki. Przemówienia Pete’a Hegsetha i Donalda Trumpa na odprawie z generalicją USA mogą być wdzięcznym tematem dla psychologów i satyryków. Całość spektaklu w Quantico pozostawia jednak wrażenie oszołomienia i niepokoju.

Rady mądrego marszałka

Józef Zych, nestor polskiej polityki, człowiek z dużym autorytetem i znakomity prawnik, wystąpił z autorską propozycją-wezwaniem, aby Sejm przejawił inicjatywę i podjął próbę rozwiązania patowej sytuacji w Trybunale Stanu. Ocierające się o teatr absurdu i groteski sceny w Teatrze Stanu kompromitują sam Trybunał i obnażają słabość mechanizmów państwa.

Jądrowe memorandum Putina

Propozycję prezydenta Putina przedłużenia na rok rosyjsko-amerykańskiego Traktatu Nowy START o strategicznej broni ofensywnej należy rozpatrywać nie tylko w płaszczyźnie mechanizmów kontroli strategicznego bezpieczeństwa globalnego, lecz również w kontekście skomplikowanej gry dyplomatycznej między Rosją, USA i Europą, z wojną rosyjsko-ukraińską w tle.

Sejm w cieniu dronów i wet

Kilkadziesiąt punktów porządku dziennego, w tym spadów z pierwszej połowy roku i projektów do tej pory odłożonych na później. To na tym miałoby polegać koalicyjne przyspieszenie? Inna sprawa, czy wobec chęci prezydenckiego wetowania ma to głębszy sens. Z rozmów kuluarowych wynika jednak, że część posłów na serio wierzy w przełamanie ochoty pana prezydenta.

Trump pisze do sojuszników

Najnowsze posłanie prezydenta USA do sojuszników z NATO utrzymane jest w stylu, jaki Trump zaprezentował Zelenskiemu podczas  spotkania w Białym Domu. Tylko tym razem dotyczy całego Sojuszu. „Jeśli NATO zrobi to, co mówię, wojna szybko się skończy, a wszystkie życia zostaną ocalone! Jeśli nie, to tylko marnujecie mój czas oraz czas, energię i pieniądze USA”.

Polska, NATO i duch 1939 roku

Enigmatyczna reakcja prezydenta Trumpa w social mediach w stylu „here we go!”  może otworzyć drzwi do dalszych prowokacji, a brak zdecydowanej reakcji ze strony USA – być sygnałem dla Rosji i innych przeciwników, że NATO nie jest tak zjednoczone, jak deklaruje. Może także spowodować osłabienie zdolności odstraszania i potencjalne rozłamy wewnątrz Sojuszu.

Czy drony przyniosą wojnę?

Co należy robić dalej? Nie należy wykonywać żadnych nerwowych ruchów. Błędem byłby zarówno brak zdecydowanych działań, jak i podjęcie kroków odwetowych o charakterze militarnym. To oznaczałoby wojnę. Pozostaje dyplomacja wsparta działaniami o charakterze informacyjno–psychologicznym. I w jednym, i w drugim musimy zacieśnić współpracę z naszymi sojusznikami.

Karol Nawrocki na wodach polityki międzynarodowej

Główny zysk Karola Nawrockiego z tej podróży ma charakter wewnątrzpolityczny. Wdarł się w obszar polityki zagranicznej ze skutecznością, która nie pozwoli rządowi ograniczyć jego aktywności na tym polu. Zajął pozycję dominującą w relacjach polsko-amerykańskich i wykracza poza ten zakres; np. trudno będzie pozbawić go udziału w kolejnych szczytach G-20.