Czekając na Trumpa

Wreszcie żegnamy węgierską prezydencję – festiwal antyeuropejskości ujęty w proceduralne ramy. Ale szczyt Rady Europejskiej był ważny głównie z racji na to, co wybrzmiało podczas spotkań nieformalnych: jak przygotować się na prawdopodobne próby Trumpa zmuszenia Ukrainy (i tym samym, pośrednio, UE) do ustępstw wobec Rosji. Unia ma na to kilka pomysłów.

Casus Wieczorek

Donald Tusk od dawna dąży do dwupartyjnego systemu politycznego, to go żywi i orientuje w polityce. Uznał Lewicę za najwygodniejszy do aneksji fragment polskiej mapy politycznej. Przestawił się na głoszenie lewicowych postulatów, dopieszcza PSL, spodziewany konflikt wokół rotacji na funkcji marszałka Sejmu czyni z niego króla krajowego podwórka.

Romanowski w Budapeszcie

Zachodzę w głowę, co kierowało Orbánem, gdy decydował się na wszczęcie ostrego sporu z obecnymi władzami Rzeczypospolitej. Wie, że Tusk – jako były przewodniczący Rady Europejskiej i człowiek, który powstrzymał populizm – ma teraz wyjątkowo mocną pozycję w Europie. W imię czego więc zdobył się na podjęcie ryzyka, które finalnie może go sporo kosztować?

Czego nas uczy sprawa Romanowskiego?

Romanowski był ogniwem w łańcuchu powiązań i to nie najważniejszym. Choć kontrolował Fundusz Sprawiedliwości, to jednak nie mógł tego czynić na własną rękę. Miał co najmniej wsparcie ze strony potężniejszych polityków formacji, która przez osiem lat rządziła Polską. To dlatego stoją oni dziś murem za byłym wiceministrem.

Niejasna przyszłość Syrii

Ucieczka Baszszara al-Assada do Moskwy kończy ponad pół wieku rządów klanu Assadów. Definitywne rozstanie Syryjczyków z dyktaturą Assadów nie przesądza, czy równie definitywnie zakończy się trwająca od 2011 roku wojna domowa. Zwycięzcy i przegrani syryjskiej rewolty dokonują bilansu, a przyszłość kraju pozostaje niejasna.

Taka miła synekurka…

Żeby na przykład założyć fundację, wrócić do wyuczonego zawodu albo doradzać innym, jak stać na czele kraju, trzeba mieć osobowość i umiejętności, być też szanowanym, cenionym człowiekiem, którego opinie mogą pomóc innym. Więc miejsce w MKOl-u wydało się prezydentowi Dudzie w sam raz skrojone dla niego. A że uczyni to z nas pośmiewisko w świecie sportowym?..

Wybór Nowej Lewicy

Ponieważ uważam Magdalenę Biejat za najbardziej obiecującego polityka (obojga płci) młodej lewicy, żałuję, że to ona została kandydatką w wyborach prezydenckich. Nie chcę nikomu podcinać skrzydeł, ale ta misja jest z góry przegrana. Lepiej byłoby uznać wicemarszałkinię Senatu za odwód strategiczny polskiej socjaldemokracji z założeniem, że odegra ona poważną rolę w przyszłości.

Czego się boi premier Tusk?

Światowcy z ul. Nowogrodzkiej przebierają nogami i mnożą opowieści, jak to im będzie zaraz dobrze w siedzibie TVN na Wiertniczej. Jednak ich awanse, jeśli już, mogą jedynie dotyczyć Węgrów. A Orbán w takich razach wykazuje się skrajnym pragmatyzmem. Wypuści swojego oligarchę w tę transakcję tylko wtedy, kiedy Trump da mu zielone światło w innych sprawach.

Czy Polska powinna wysłać wojska na Ukrainę?

„Na razie nie planujemy” udziału polskich jednostek w ewentualnej misji nadzorowania przestrzegania rozejmu, jeśli zostałby on uzgodniony przez Ukrainę i Rosję – powiedział Donald Tusk Emmanuelowi Macronowi, który specjalnie w tej sprawie wybrał się do Warszawy na pół dnia w środku kryzysu we własnym kraju. Czy to dobra decyzja? Dwugłos redaktorów.

Rok nie wyrok

Jeśli w ocenach rządu i sondażach więcej miejsca zajmują głosy krytyczne, to ich źródła mają raczej charakter strukturalny niż personalny. Roczne rezultaty (sukcesy i porażki) potwierdziły, że z samej konstrukcji koalicji – dominującej pozycji KO, ale i niezbędnych głosów pozostałych partnerów – interes partyjny musi w niej przeważać nad spójną i skuteczną polityką.

Polityczny prokurator na czele trybunału

Święczkowski, w odróżnieniu od poprzedniczki, jest niezłym prawnikiem i ma twardą skórę. Został powołany na 6 lat, przetrwa całą obecną kadencję Sejmu i większą część kolejnej. Będzie z organem uważającym siebie za trybunał konstytucyjny jeszcze więcej kłopotu. A raczej byłoby, gdyby nie utrwalona praktyka ignorowania wyroków i postanowień tego ciała.

Notre-Dame d’Europe Nasza Pani Europa

Są miejsca symboliczne, stanowiące dziedzictwo kulturowe całej ludzkości i przynależne wszystkim Europejczykom. Takim jest też paryska Notre-Dame. Ponowne otwarcie dwunastowiecznej katedry było skłaniającym do głębokiej refleksji niezapomnianym i jedynym w swoim rodzaju wydarzeniem kulturowym, religijnym, politycznym. I towarzyskim.

Czy protesty rolników wpiszą się trwale w polski krajobraz gospodarczy?

Od paru lat dystans w efektywności polskiego rolnictwa a średnią unijną i przodujących krajów nie tylko się nie zmniejsza, ale w niektórych latach – powiększa. W pierwszych latach członkostwa w UE staraliśmy się sprostać rosnącej konkurencji krajów z wysoko dotowanym rolnictwem; dzisiaj rolnicy zastanawiają się, w jaki sposób konkurencję ograniczyć.

Ostatnie Pokolenie blokuje Warszawę, a Donald Tusk pisze posty w internecie

Zablokowana Wisłostrada to symbol i swoisty pokaz siły, jaką Ostatnie Pokolenie dysponuje, deklasując rząd i rządzących. Jeżeli władza chciałaby w końcu zainteresować się podnoszonymi przez grupę postulatami, to jest to niewątpliwie najwyższy czas.

Strategie wyborcze

Po konwencjach głównych kandydatów do prezydentury wiadomo, jakie założenia kampanijne obrali oni, ich sztaby i stojące za nimi partie. Niedawno ujawniono strategię na rzecz próby wyboru Karola Nawrockiego. Wczoraj karty na stół wyłożył Rafał Trzaskowski – którego prymat nie tylko się utrzymał, ale wręcz umocnił – i usiłował to zrobić Szymon Hołownia.

Uwiąd strukturalny

Jeśli premier narzeka dziś na koalicjantów, że nie dość energicznie biorą się za rozliczenia poprzedników, to upatrywałbym przyczynę takiego spowolnienia w strukturze Centrum, a nie w lepszej lub słabszej woli podejmowania tych zadań. Kształt i formuła rządu to jest sprawa na serio. I po wyborach prezydenckich trzeba się za nią wziąć na serio.

Rozchwiana Europa

Fala na brunatno barwionego populizmu obejmuje coraz to nowe kraje Unii Europejskiej. Wywołana zaostrzającymi się problemami społecznymi, podsycana wojnami zewnętrznymi destabilizuje sytuację polityczną. Trzy ważne państwa Unii – Francja, Niemcy i Rumunia – stoją przed perspektywą głębokiego politycznego przełomu.

Kto bogatemu zabroni?

Do 20 stycznia jeszcze kilka tygodni, a karuzela nazwisk kręci się bardzo szybko i łatwo z niej spaść. Jeszcze przedwczoraj kandydatem na sekretarza obrony był Hegseth, a wczoraj już wyglądało na to, że zastąpi go Ron DeSantis.  Znamy Trumpa: może on powiedzieć „you are fired” jeszcze wiele razy, zanim ostatecznie, za zgodą Senatu, powie „you are hired”.

Powrót Ziobry

Powrót Ziobry na łono Sejmu miał odbyć się spektakularnie i po części nawet taki był. „To przecież jakby cudowne zmartwychwstanie” — emocjonowała się przed posiedzeniem jedna z posłanek PiS. Im dłużej Sejm będzie dumać nad zdjęciem eksministrowi immunitetu, tym lepiej dla niego: nie może i nie chce uchodzić za miękiszona prawicy.

Przesłuchanie „Indiany Jonesa”

Władze PiS wynagradzały szczodrym awansem pracę ABW pod rozkazami płk. prof. zw. P. Pogonowskiego. W ciągu półtora roku kierowania Agencją w ramach kariery kangura awansował on aż o 19 stopni. Szybszy awans w okresie poprzednich rządów był możliwy,  ale nawet wtedy obowiązywały pewne regulacje prawne.

COP29 – co dalej?

Świat stoi przed pilną potrzebą reformy polityki klimatycznej. Tylko czy politycy są gotowi na podjęcie takiego wyzwania? Efekty ostatnich konferencji klimatycznych – w tym właśnie zakończonej COP29 – pokazują, że chyba niekoniecznie. Dyskusje dotyczą istotnych szczegółów, ale niewiele przyczyniają się do redukcji globalnej emisji gazów cieplarnianych.

Wybór Gruzji

„Bardzo niepokoję się o Gruzję. Nie jestem przekonany, czy wszyscy rozumieją, że obecnie chodzi nie o integrację europejską, lecz o to, czy kraj nie stanie się kolonią Putina” – skomentował sytuację w Gruzji Grigorij Czchartiszwili, światowej sławy pisarz, historyk i aktywista polityczny, znany bardziej pod literackim pseudonimem Borys Akunin.

Wigilia największym sukcesem Lewicy!

Lewica, która w wyborach prezydenckich zapewne przebije stawkę, zgłaszając aż 4 swoje kandydatury, opowiada się zarówno za wolną Wigilią, jak i za totalnym zakazem handlu w niedziele. I nawet nie wspomina, żeby skasować w to miejsce styczniowe święto kościelne – co jest bardzo jak na to środowisko nowatorskim podejściem, dotychczas niebywałym.

Uczniowie uwalniają się od lekcji religii

Dwa rozporządzenia ministry edukacji – o niewliczaniu do średniej ocen z religii i etyki oraz o opłacaniu (od września 2025 r.) z budżetu państwa tylko jednej tygodniowo lekcji religii, odbywającej się na pierwszej lub ostatniej godzinie zajęć – zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw, a więc weszły w życie. Gratuluję Barbarze Nowackiej konsekwencji i odwagi.

Kapuściński redivivus

Ewa Galica (gratulujemy!) zdobyła nagrodę we wznowionym konkursie PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego. Zniknął on na długo z kalendarza imprez literackich; dlaczego, można się domyślać. Jego patron nie cieszył się uznaniem i sympatią poprzednich władz RP. Zbyt wielu analogii można było dopatrywać się w wizerunku opisywanych przez niego postaci.

Kandydat Nawrocki

Jeśli kogoś nadmiernie zdziwiło wysunięcie nieznanego szerzej, zupełnie niedoświadczonego politycznie, kontrowersyjnego Karola Nawrockiego, i to jeszcze jako kandydata „obywatelskiego”, spoza Prawa i Sprawiedliwości – to znaczy, że w decyzji tej nie dostrzegł zmysłu taktycznego Jarosława Kaczyńskiego. Tym razem jednak prezes PiS się zawiedzie.

Minister Leszczyna w Sejmie obroniona

Na nic zdała się szarża PiS na minister Zdrowia, Sejm nie udzielił jej wotum nieufności. Przekazała natomiast ważne i rzeczowe argumenty. Czego może zabrakło w odpowiedziach, to głębszej wizji systemu, który chcemy w miejsce obecnego zbudować. Należy mieć nadzieję, że Miodowa tę wiedzę systematycznie zasysa i analizuje.

Sutrykowanie

Znamy już większość kandydatów na urząd prezydenta RP. Średnia ich wieku wynosi poniżej 50 lat. Czy to na pewno najlepszy wiek, by w maksymalny sposób poświęcić się dla ojczyzny? Czy ma się już wtedy wystarczający bagaż doświadczeń, sukcesów i porażek, czy jest się na tyle życiowo wolnym czy wolną, by całym sobą służyć nam – obywatelom?

Sutryk kontra prokuratura

14 listopada funkcjonariusze CBA zatrzymali prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka. Postawiono mu zarzuty związane z aferą Collegium Humanum. Zastanawiałem się, czy napisać komentarz na ten temat. Nie będę przecież ukrywał, iż znam osobiście Sutryka. Doświadczenie 30 lat pracy w samorządzie terytorialnym powoduje, że podchodzę do tych zarzutów z ostrożnością.

Rakiety i groźby

System rakietowy MGM–140 ATACMS, na wykorzystanie którego do ataku celów na terenie Rosji Ukraina właśnie dostała zgodę od Amerykanów, nie jest żadną mityczną bronią zapewniającą zwycięstwo. Wiele strategicznie ważnych rosyjskich obiektów pozostaje poza jego zasięgiem. Podpisana przez Putina „nowa” doktryna nuklearna jest zaś tylko uaktualnieniem dokumentu z 2020 r.

Kluczowy sondaż

Praktyka podania do publicznej wiadomości wyników badania sondażowego, na podstawie którego członkowie partii Koalicji Obywatelskiej wskażą kandydata w wyborach prezydenckich, jest zaskakująca. Donald Tusk jednak rzadko robi coś przez przypadek. Tym razem w zasadzie przesądził sprawę. Najprawdopodobniej wiemy już, kto zostanie następnym prezydentem RP.

Prezydent

Większość Polaków niezmiennie uważa go za najlepszego prezydenta w powojennej historii kraju. Świętujący dzisiaj 70. rocznicę urodzin A.Kwaśniewski pozostawił imponujący dorobek polityczny i wzorzec prezydentury, któremu bez większego powodzenia usiłowali sprostać jego następcy. Aleksander Kwaśniewski pozostaje punktem odniesienia nie tylko dla byłych prezydentów, lecz także wskazaniem, jak powinniśmy wybierać w 2025.

Ambasady bez ambasadorów, ambasadorowie bez ambasad

Za żenujący i szkodliwy dla Polski spektakl z (nie)powołaniem nowych, i (nie)odwołaniem poprzednich, ambasadorów odpowiedzialność ponosi w pierwszej kolejności prezydent Duda. Nie jest wszakże zupełnie bez winy minister Sikorski, który w swoich decyzjach jest mocno niekonsekwentny i, jak się wydaje, kieruje się głównie interesem wyborczym.

Bo to po prostu zły człowiek jest…

Przeszedł Marsz Niepodległości. Mniej agresji, mniej rac. Niby dobrze, ale… Czy bezzasadny jest lęk, że narodowo-katolicki radykalizm rozgości się w świadomości społecznej jako równowartościowy uczestnik życia publicznego? Oto obrońcy demokracji kroczyli obok patriotów, obiecujących wyzwolenie Polski z unijnej niewoli. To maszerował nierozum nakarmiony kłamstwem.

Prawybory

Prawybory w KO są rzadkim przykładem demokracji wewnątrzpartyjnej w czasach, gdy utarło się przekonanie, że stronnictwa współczesne muszą być wodzowskie. Dobrym prezydentem będzie zarówno Trzaskowski, jak i byłby nim Sikorski. Zamiast oczekiwania na ułożenie stosunków z Trumpem, patrzmy na umiejętności konstruktywnego prowadzenia polityki europejskiej.

Wytrwałość  i konsekwencja

Sejm skierował do dalszych prac poselski (Lewicy i Koalicji Obywatelskiej) projekt nowelizacji Kodeksu karnego dotyczący dekryminalizacji przerywania ciąży. W lipcu projekt ustawy o tej samej treści został odrzucony, ponieważ przeciwko niemu zagłosowała większość posłów koalicyjnego PSL. Być może teraz prace komisji nadzwyczajnej zakończą się sukcesem. Polki na to zasługują.