Rok nie wyrok

Jeśli w ocenach rządu i sondażach więcej miejsca zajmują głosy krytyczne, to ich źródła mają raczej charakter strukturalny niż personalny. Roczne rezultaty (sukcesy i porażki) potwierdziły, że z samej konstrukcji koalicji – dominującej pozycji KO, ale i niezbędnych głosów pozostałych partnerów – interes partyjny musi w niej przeważać nad spójną i skuteczną polityką.

Polityczny prokurator na czele trybunału

Święczkowski, w odróżnieniu od poprzedniczki, jest niezłym prawnikiem i ma twardą skórę. Został powołany na 6 lat, przetrwa całą obecną kadencję Sejmu i większą część kolejnej. Będzie z organem uważającym siebie za trybunał konstytucyjny jeszcze więcej kłopotu. A raczej byłoby, gdyby nie utrwalona praktyka ignorowania wyroków i postanowień tego ciała.

Notre-Dame d’Europe Nasza Pani Europa

Są miejsca symboliczne, stanowiące dziedzictwo kulturowe całej ludzkości i przynależne wszystkim Europejczykom. Takim jest też paryska Notre-Dame. Ponowne otwarcie dwunastowiecznej katedry było skłaniającym do głębokiej refleksji niezapomnianym i jedynym w swoim rodzaju wydarzeniem kulturowym, religijnym, politycznym. I towarzyskim.

Czy protesty rolników wpiszą się trwale w polski krajobraz gospodarczy?

Od paru lat dystans w efektywności polskiego rolnictwa a średnią unijną i przodujących krajów nie tylko się nie zmniejsza, ale w niektórych latach – powiększa. W pierwszych latach członkostwa w UE staraliśmy się sprostać rosnącej konkurencji krajów z wysoko dotowanym rolnictwem; dzisiaj rolnicy zastanawiają się, w jaki sposób konkurencję ograniczyć.

Ostatnie Pokolenie blokuje Warszawę, a Donald Tusk pisze posty w internecie

Zablokowana Wisłostrada to symbol i swoisty pokaz siły, jaką Ostatnie Pokolenie dysponuje, deklasując rząd i rządzących. Jeżeli władza chciałaby w końcu zainteresować się podnoszonymi przez grupę postulatami, to jest to niewątpliwie najwyższy czas.

Strategie wyborcze

Po konwencjach głównych kandydatów do prezydentury wiadomo, jakie założenia kampanijne obrali oni, ich sztaby i stojące za nimi partie. Niedawno ujawniono strategię na rzecz próby wyboru Karola Nawrockiego. Wczoraj karty na stół wyłożył Rafał Trzaskowski – którego prymat nie tylko się utrzymał, ale wręcz umocnił – i usiłował to zrobić Szymon Hołownia.

Uwiąd strukturalny

Jeśli premier narzeka dziś na koalicjantów, że nie dość energicznie biorą się za rozliczenia poprzedników, to upatrywałbym przyczynę takiego spowolnienia w strukturze Centrum, a nie w lepszej lub słabszej woli podejmowania tych zadań. Kształt i formuła rządu to jest sprawa na serio. I po wyborach prezydenckich trzeba się za nią wziąć na serio.

Rozchwiana Europa

Fala na brunatno barwionego populizmu obejmuje coraz to nowe kraje Unii Europejskiej. Wywołana zaostrzającymi się problemami społecznymi, podsycana wojnami zewnętrznymi destabilizuje sytuację polityczną. Trzy ważne państwa Unii – Francja, Niemcy i Rumunia – stoją przed perspektywą głębokiego politycznego przełomu.

Kto bogatemu zabroni?

Do 20 stycznia jeszcze kilka tygodni, a karuzela nazwisk kręci się bardzo szybko i łatwo z niej spaść. Jeszcze przedwczoraj kandydatem na sekretarza obrony był Hegseth, a wczoraj już wyglądało na to, że zastąpi go Ron DeSantis.  Znamy Trumpa: może on powiedzieć „you are fired” jeszcze wiele razy, zanim ostatecznie, za zgodą Senatu, powie „you are hired”.

Powrót Ziobry

Powrót Ziobry na łono Sejmu miał odbyć się spektakularnie i po części nawet taki był. „To przecież jakby cudowne zmartwychwstanie” — emocjonowała się przed posiedzeniem jedna z posłanek PiS. Im dłużej Sejm będzie dumać nad zdjęciem eksministrowi immunitetu, tym lepiej dla niego: nie może i nie chce uchodzić za miękiszona prawicy.

Przesłuchanie „Indiany Jonesa”

Władze PiS wynagradzały szczodrym awansem pracę ABW pod rozkazami płk. prof. zw. P. Pogonowskiego. W ciągu półtora roku kierowania Agencją w ramach kariery kangura awansował on aż o 19 stopni. Szybszy awans w okresie poprzednich rządów był możliwy,  ale nawet wtedy obowiązywały pewne regulacje prawne.

COP29 – co dalej?

Świat stoi przed pilną potrzebą reformy polityki klimatycznej. Tylko czy politycy są gotowi na podjęcie takiego wyzwania? Efekty ostatnich konferencji klimatycznych – w tym właśnie zakończonej COP29 – pokazują, że chyba niekoniecznie. Dyskusje dotyczą istotnych szczegółów, ale niewiele przyczyniają się do redukcji globalnej emisji gazów cieplarnianych.

Wybór Gruzji

„Bardzo niepokoję się o Gruzję. Nie jestem przekonany, czy wszyscy rozumieją, że obecnie chodzi nie o integrację europejską, lecz o to, czy kraj nie stanie się kolonią Putina” – skomentował sytuację w Gruzji Grigorij Czchartiszwili, światowej sławy pisarz, historyk i aktywista polityczny, znany bardziej pod literackim pseudonimem Borys Akunin.

Wigilia największym sukcesem Lewicy!

Lewica, która w wyborach prezydenckich zapewne przebije stawkę, zgłaszając aż 4 swoje kandydatury, opowiada się zarówno za wolną Wigilią, jak i za totalnym zakazem handlu w niedziele. I nawet nie wspomina, żeby skasować w to miejsce styczniowe święto kościelne – co jest bardzo jak na to środowisko nowatorskim podejściem, dotychczas niebywałym.

Uczniowie uwalniają się od lekcji religii

Dwa rozporządzenia ministry edukacji – o niewliczaniu do średniej ocen z religii i etyki oraz o opłacaniu (od września 2025 r.) z budżetu państwa tylko jednej tygodniowo lekcji religii, odbywającej się na pierwszej lub ostatniej godzinie zajęć – zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw, a więc weszły w życie. Gratuluję Barbarze Nowackiej konsekwencji i odwagi.

Kapuściński redivivus

Ewa Galica (gratulujemy!) zdobyła nagrodę we wznowionym konkursie PAP im. Ryszarda Kapuścińskiego. Zniknął on na długo z kalendarza imprez literackich; dlaczego, można się domyślać. Jego patron nie cieszył się uznaniem i sympatią poprzednich władz RP. Zbyt wielu analogii można było dopatrywać się w wizerunku opisywanych przez niego postaci.

Kandydat Nawrocki

Jeśli kogoś nadmiernie zdziwiło wysunięcie nieznanego szerzej, zupełnie niedoświadczonego politycznie, kontrowersyjnego Karola Nawrockiego, i to jeszcze jako kandydata „obywatelskiego”, spoza Prawa i Sprawiedliwości – to znaczy, że w decyzji tej nie dostrzegł zmysłu taktycznego Jarosława Kaczyńskiego. Tym razem jednak prezes PiS się zawiedzie.

Minister Leszczyna w Sejmie obroniona

Na nic zdała się szarża PiS na minister Zdrowia, Sejm nie udzielił jej wotum nieufności. Przekazała natomiast ważne i rzeczowe argumenty. Czego może zabrakło w odpowiedziach, to głębszej wizji systemu, który chcemy w miejsce obecnego zbudować. Należy mieć nadzieję, że Miodowa tę wiedzę systematycznie zasysa i analizuje.

Sutrykowanie

Znamy już większość kandydatów na urząd prezydenta RP. Średnia ich wieku wynosi poniżej 50 lat. Czy to na pewno najlepszy wiek, by w maksymalny sposób poświęcić się dla ojczyzny? Czy ma się już wtedy wystarczający bagaż doświadczeń, sukcesów i porażek, czy jest się na tyle życiowo wolnym czy wolną, by całym sobą służyć nam – obywatelom?

Sutryk kontra prokuratura

14 listopada funkcjonariusze CBA zatrzymali prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka. Postawiono mu zarzuty związane z aferą Collegium Humanum. Zastanawiałem się, czy napisać komentarz na ten temat. Nie będę przecież ukrywał, iż znam osobiście Sutryka. Doświadczenie 30 lat pracy w samorządzie terytorialnym powoduje, że podchodzę do tych zarzutów z ostrożnością.

Rakiety i groźby

System rakietowy MGM–140 ATACMS, na wykorzystanie którego do ataku celów na terenie Rosji Ukraina właśnie dostała zgodę od Amerykanów, nie jest żadną mityczną bronią zapewniającą zwycięstwo. Wiele strategicznie ważnych rosyjskich obiektów pozostaje poza jego zasięgiem. Podpisana przez Putina „nowa” doktryna nuklearna jest zaś tylko uaktualnieniem dokumentu z 2020 r.

Kluczowy sondaż

Praktyka podania do publicznej wiadomości wyników badania sondażowego, na podstawie którego członkowie partii Koalicji Obywatelskiej wskażą kandydata w wyborach prezydenckich, jest zaskakująca. Donald Tusk jednak rzadko robi coś przez przypadek. Tym razem w zasadzie przesądził sprawę. Najprawdopodobniej wiemy już, kto zostanie następnym prezydentem RP.

Prezydent

Większość Polaków niezmiennie uważa go za najlepszego prezydenta w powojennej historii kraju. Świętujący dzisiaj 70. rocznicę urodzin A.Kwaśniewski pozostawił imponujący dorobek polityczny i wzorzec prezydentury, któremu bez większego powodzenia usiłowali sprostać jego następcy. Aleksander Kwaśniewski pozostaje punktem odniesienia nie tylko dla byłych prezydentów, lecz także wskazaniem, jak powinniśmy wybierać w 2025.

Ambasady bez ambasadorów, ambasadorowie bez ambasad

Za żenujący i szkodliwy dla Polski spektakl z (nie)powołaniem nowych, i (nie)odwołaniem poprzednich, ambasadorów odpowiedzialność ponosi w pierwszej kolejności prezydent Duda. Nie jest wszakże zupełnie bez winy minister Sikorski, który w swoich decyzjach jest mocno niekonsekwentny i, jak się wydaje, kieruje się głównie interesem wyborczym.

Bo to po prostu zły człowiek jest…

Przeszedł Marsz Niepodległości. Mniej agresji, mniej rac. Niby dobrze, ale… Czy bezzasadny jest lęk, że narodowo-katolicki radykalizm rozgości się w świadomości społecznej jako równowartościowy uczestnik życia publicznego? Oto obrońcy demokracji kroczyli obok patriotów, obiecujących wyzwolenie Polski z unijnej niewoli. To maszerował nierozum nakarmiony kłamstwem.

Prawybory

Prawybory w KO są rzadkim przykładem demokracji wewnątrzpartyjnej w czasach, gdy utarło się przekonanie, że stronnictwa współczesne muszą być wodzowskie. Dobrym prezydentem będzie zarówno Trzaskowski, jak i byłby nim Sikorski. Zamiast oczekiwania na ułożenie stosunków z Trumpem, patrzmy na umiejętności konstruktywnego prowadzenia polityki europejskiej.

Wytrwałość  i konsekwencja

Sejm skierował do dalszych prac poselski (Lewicy i Koalicji Obywatelskiej) projekt nowelizacji Kodeksu karnego dotyczący dekryminalizacji przerywania ciąży. W lipcu projekt ustawy o tej samej treści został odrzucony, ponieważ przeciwko niemu zagłosowała większość posłów koalicyjnego PSL. Być może teraz prace komisji nadzwyczajnej zakończą się sukcesem. Polki na to zasługują.

Szara eminencja

Co naprawdę wiemy o kimś, kto – jak już szepcze się na waszyngtońskich salonach – może odgrywać jedną z najbardziej znaczących ról w nowej administracji? Jaki będzie wpływ Elona Muska na nową polityczną rzeczywistość, w której 47. prezydent będzie miał większość w Izbie Reprezentantów i w Senacie? Do jakiego stopnia nie Trump, lecz Musk jest przewidywalny?

Wymowa amerykańskich wyborów 2024

Wygrana Donalda Trumpa jest wynikiem polaryzacji politycznej, a zarazem polaryzację tę pogłębia. Dla Stanów Zjednoczonych oznacza umacnianie konserwatywnego zwrotu, który obserwujemy od pewnego czasu. Dla świata stanowi przestrogę – przypomnienie, że bezpieczeństwa nie wolno budować jedynie na zaufaniu do potęgi USA. Czekają nas trudne lata.

Rosja non grata

Za decyzją władz Polski o zamknięciu rosyjskiego konsulatu w Poznaniu kryją się realne problemy bezpieczeństwa kraju, związane z aktywnością rosyjskich służb specjalnych. Konsulat w Poznaniu obejmował swoją działalnością obszar, na którym znajduje się sześć wojskowych baz amerykańskich. Niemniej na termin ogłoszenia decyzji wpływ mogła mieć zbliżająca się kampania prezydencka w Polsce.

Paradoksalnie Kosiniak-Kamysz ma rację

Niezależnie od intencji prezesa PSL, jeśli się dobrze zastanowić, scenariusz jednego kandydata Koalicji 15 Października zaspokajałby interesy wszystkich. Jest jeden warunek, który Kosiniak-Kamysz musiałby zaakceptować: to nie on wybierałby Platformie kandydata. Gdyby wszyscy pozostali zgodzili się na Trzaskowskiego, musiałby stanąć u jego boku.

Strategia migracyjna a prawo międzynarodowe

W rzeczywistości Rada Europejska podkreśliła konieczność stosowania prawa międzynarodowego i humanitarnego oraz wykonywania decyzji trybunałów międzynarodowych i wdrożenia przepisów UE. Uznała też konieczność kontroli granicy polsko-białoruskiej zgodnie z prawem UE i międzynarodowym.

Europa musi skręcić w lewo! Dlaczego zatem skręca w prawo?

Tusk pomógł przywódcom UE postawić na agendzie kwestię problematyczną – że pakt migracyjny nie jest panaceum i muszą mu towarzyszyć także inne narzędzia. Nie bez znaczenia jest świadomość wszystkich wagi wyborów prezydenckich w Polsce i wykorzystania każdej szansy, by zwiększyć szanse kandydata opcji demokratycznej.

Co naprawdę powiedział Andrzej Duda?

W niezwykle konfrontacyjnym wobec rządu sejmowym orędziu prezydent powiedział jednak jedną ważną rzecz: do ostatniego dnia kadencji nie ma co liczyć na jego współpracę w żadnej sprawie. Większość parlamentarna nie powinna biernie czekać przez najbliższe dwieście kilkudziesiąt dni. Dobrze by się stało, gdyby taka była konsekwencja wczorajszego ataku Andrzeja Dudy.

Rok po wyborach

Mija rok od wyborów, które zapoczątkowały proces odbierania władzy Prawu i Sprawiedliwości. Nie jest to proces zakończony, gdyż prawica okopała się w Pałacu Prezydenckim i innych instytucjach, często z naruszeniem prawa. Każda ocena mijającego roku musi więc uwzględniać tę sytuację. Zasadnicza zmiana może nastąpić dopiero po przyszłorocznych wyborach.

Nike dla Urszuli Kozioł

Nie wszystkie werdykty Jury tej nagrody wydawały się trafione. Tym razem nie ma wątpliwości.

Raptularz – to rodzaj brudnopisu lub notatnika do zapisywania różnych spraw bieżących, wiadomości, zdarzeń itp. Albo raczej „spis myśli, wierszy lub zasłyszanych anegdot”. Urszula Kozioł ma świadomość, że ten poetycki tom może być ostatnim z jej dokonań.